Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Siṅgālapituttheragāthāvaṇṇanā Ahu buddhassa dāyādoti siṅgālakapituttherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ito catunavute kappe sataraṃsiṃ nāma paccekasambuddhaṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso vanditvā attano hatthagataṃ tālaphalaṃ adāsi . Tena puñña

Author: _System_commentary_ @ Administrator

8. Siṅgālapituttheragāthāvaṇṇanā Ahu buddhassa dāyādoti siṅgālakapituttherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira ito catunavute kappe sataraṃsiṃ nāma paccekasambuddhaṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso vanditvā attano hatthagataṃ tālaphalaṃ adāsi . Tena puññakammena devaloke nibbatto aparāparaṃM1.87 puññāni katvāV1.72 sugatīsuyeva saṃsaranto kassapassa bhagavato kāle manussayoniyaṃ nibbatto sāsane paṭiladdhasaddho hutvā pabbajitvā aṭṭhikasaññaṃ bhāvesi . Puna imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ kulagehe nibbattitvā vayappatto dārapariggahaṃ katvā ekaṃ puttaṃ labhitvā tassa ‘‘ siṅgālako ’’ ti nāmaṃ akāsi . TenaP1.75 naṃ siṅgālakapitāti voharanti . So aparabhāge gharabandhanaṃ pahāya sāsane pabbaji . Tassa bhagavā ajjhāsayaṃ olokento aṭṭhikasaññākammaṭṭhānaṃ adāsi . So taṃ gahetvā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane , athassa tasmiṃ vane adhivatthā devatā ussāhajananatthaṃ ‘‘ bhāvanāphalaṃ nacirasseva hatthagataṃ karissatī ’’ ti imamatthaṃ aññāpadesena vibhāventī ‘‘ ahu buddhassa dāyādo ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

18. Tattha ahūti hoti , vattamānatthe hi idaṃ atītakālavacanaṃ . Buddhassāti sabbaññubuddhassa . Dāyādoti dhammadāyādo navavidhassa lokuttaradhammadāyassa attano sammāpaṭipattiyā ādāyako gaṇhanako . Atha vā ahūti ahosi . Evaṃnāmassa buddhassa dāyādabhāve koci vibandho idāneva bhavissatīti adhippāyo . Tenāha ‘‘ maññehaṃ kāmarāgaṃ so , khippameva vahissatī ’’ ti .
Bhesakaḷāvaneti bhesakena nāma yakkhena labhitattā pariggahitattā , bhesakaḷānaṃ vā kaṭṭhādīnaṃ bahulatāya ‘‘ bhesakaḷāvanan ’’ ti laddhanāme araññe .
Tassa bhikkhuno buddhassa dāyādabhāve kāraṇaṃ vadanto ‘‘ kevalaṃ aṭṭhisaññāya , apharī pathaviṃ iman ’’ ti āha . Tattha kevalan ti sakalaṃ anavasesaṃ . Aṭṭhisaññāyāti aṭṭhikabhāvanāya . Apharīti ‘‘ aṭṭhī ’’ ti adhimuccanavasena patthari . Pathavin ti attabhāvapathaviṃ . Attabhāvo hi idha ‘‘ pathavī ’’ ti vutto ‘‘ ko imaṃ pathaviṃ viccessatī ’’ tiādīsu viya .
Maññehan ti maññe ahaṃ . ‘‘ Maññāhan ’’ tipi pāṭho . Soti so bhikkhu . Khippameva nacirasseva kāmarāgaṃ pahissati pajahissatīti maññe . Kasmā ? Aṭṭhikasaññāya kāmarāgassa ujupaṭipakkhabhāvato . Idaṃ vuttaṃ hoti – yo ekasmiṃ padese laddhāya atthikasaññāya sakalaṃ attano sabbesaṃ vā attabhāvaṃM1.88 ‘‘ aṭṭhī ’’ tveva pharitvā ṭhito , so bhikkhu taṃ aṭṭhikajhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanto nacireneva anāgāmimaggena kāmarāgaṃP1.76 , sabbaṃ vā kāmanaṭṭhena ‘‘ kāmo ’’, rañjanaṭṭhena ‘‘ rāgo ’’ ti ca laddhanāmaṃ taṇhaṃ aggamaggena pajahissatīti .
Imaṃ gāthaṃ sutvā so thero ‘‘ ayaṃ devatā mayhaṃ ussāhajananatthaṃ evamāhā ’’ ti appaṭivānavīriyaṃ adhiṭṭhāya vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.51.85-90)– ‘‘ Sataraṃsī nāma bhagavā , sayambhū aparājito ; Vivekā uṭṭhahitvāna , gocarāyābhinikkhami . ‘‘ PhalahatthoV1.73 ahaṃ disvā , upagacchiṃ narāsabhaṃ ; Pasannacitto sumano , tālaphalamadāsahaṃ . ‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā tāya devatāya vuttavacanaṃ patimānento tameva gāthaṃ udānavasena abhāsi . Tadevassa therassa aññābyākaraṇaṃ ahosīti . Siṅgālapituttheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .