Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Bandhurattheragāthāvaṇṇanā Nāhaṃ etena atthikoti āyasmato bandhurattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro siddhatthassa bhagavato kāle aññatarassa rañño antepure gopako hutvā ekadivasaṃ bhagavantaṃ saparisaṃ rājaṅgaṇena gacchanta

Author: _System_commentary_ @ Administrator

3. Bandhurattheragāthāvaṇṇanā Nāhaṃ etena atthikoti āyasmato bandhurattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro siddhatthassa bhagavato kāle aññatarassa rañño antepure gopako hutvā ekadivasaṃ bhagavantaṃ saparisaṃ rājaṅgaṇena gacchantaṃ disvā pasannacitto kaṇaverapupphāni gahetvā sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ pūjesi . So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sīlavatīnagare seṭṭhiputto hutvā nibbatti , bandhuro tissa nāmaṃ ahosi . So viññutaṃ patto kenacideva karaṇīyena sāvatthiyaṃ gato upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gato satthu dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā ñāṇassa paripākattā vipassanaṃ paṭṭhapetvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.17.7-12)– ‘‘ Siddhattho nāma bhagavā , lokajeṭṭho narāsabho ; Purakkhato sāvakehi , nagaraṃ paṭipajjatha . ‘‘ Rañño antepure āsiṃ , gopako abhisammato ; Pāsāde upaviṭṭhohaṃ , addasaṃ lokanāyakaṃ . ‘‘ Kaṇaveraṃ gahetvāna , bhikkhusaṅghe samokiriṃ ; Buddhassa visuṃ katvāna , tato bhiyyo samokiriṃ . ‘‘ Catunnavutito kappe , yaṃ pupphamabhipūjayiṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ . ‘‘ SattāsītimhitoM1.264 kappe , caturāsuṃ mahiddhikā ; Sattaratanasampannā , cakkavattī mahabbalā . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā kataññubhāve ṭhatvā attano upakārassa rañño paccupakāraṃ kātuṃ sīlavatīnagaraṃ gantvāP1.221 rañño dhammaṃ desento saccāni pakāsesi . Rājā saccapariyosāne sotāpannoV1.227 hutvā attano nagare sudassanaṃ nāma mahantaṃ vihāraṃ kāretvā therassa niyyātesi . Mahālābhasakkāro ahosi . Thero vihāraṃ sabbañca lābhasakkāraṃ saṅghassa niyyātetvā sayaṃ purimaniyāmeneva piṇḍāya caritvā yāpento katipāhaṃ tattha vasitvā sāvatthiṃ gantukāmo ahosi . Bhikkhū ,‘‘ bhante , tumhe idheva vasatha , sace paccayehi vekallaṃ , mayaṃ taṃ paripūressāmā ’’ ti āhaṃsu . Thero ,‘‘ na mayhaṃ , āvuso , uḷārehi paccayehi attho atthi , itarītarehi paccayehi yāpemi , dhammarasenevamhi titto ’’ ti dassento –

103. ‘‘ Nāhaṃ etena atthiko , sukhito dhammarasena tappito ; Pitvā rasaggamuttamaṃ , na ca kāhāmi visena santhavan ’’ ti . – Gāthaṃ abhāsi .
Tattha nāhaṃ etena atthikoti yena maṃ tumhe tappetukāmā ‘‘ paripūressāmā ’’ ti vadatha , etena āmisalābhena paccayāmisarasena nāhaṃ atthiko , mayhaṃ etena attho natthi , santuṭṭhi paramaṃ sukhanti itarītareheva paccayehi yāpemīti attho . Idāni tena anatthikabhāve padhānakāraṇaṃ dassento āha ‘‘ sukhito dhammarasena tappito ’’ ti . Sattatiṃsabodhipakkhiyadhammarasena ceva navavidhalokuttaradhammarasena ca tappito pīṇito sukhito uttamena sukhena suhitoti attho .
Pitvā rasaggamuttaman ti sabbarasesu aggaṃ seṭṭhaṃ tatoyeva uttamaṃ yathāvuttaṃ dhammarasaṃ pivitvā ṭhito , tenāha – ‘‘ sabbarasaṃ dhammaraso jinātī ’’ ti ( dha . pa .354). Na ca kāhāmi visena santhavan ti evarūpaṃ rasuttamaṃM1.265 dhammarasaṃ pivitvā ṭhito visena visasadisena visarasena santhavaṃ saṃsaggaṃ na karissāmi , tathākaraṇassa kāraṇaṃ natthīti attho .
Bandhurattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .