Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

Kumāputtattheragāthāvaṇṇanā SādhuM1.125 sutan ti āyasmato kumāputtattherassa gāthā . Kā uppati ? So kira purimabuddhesu katādhikāro ito ekanavute kappe ajinacammavasano tāpaso hutvā bandhumatīnagare rājuyyāne vasanto vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasanna

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Kumāputtattheragāthāvaṇṇanā SādhuM1.125 sutan ti āyasmato kumāputtattherassa gāthā . Kā uppati ? So kira purimabuddhesu katādhikāro ito ekanavute kappe ajinacammavasano tāpaso hutvā bandhumatīnagare rājuyyāne vasanto vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso pādabbhañjanatelaṃ adāsi . So tena puññakammena devaloke nibbatto . Tato paṭṭhāya sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde avantiraṭṭhe veḷukaṇṭakanagare gahapatikule nibbatto . ‘‘ Nando ’’ tissa nāmaṃ akaṃsu . Mātā panassa kumā nāma , tena kumāputtoti paññāyittha . So āyasmato sāriputtassa santike dhammaṃ sutvā laddhappasādo pabbajitvā katapubbakicco pariyantapabbatapasse samaṇadhammaṃ karonto visesaṃ nibbattetuṃ asakkontoP1.106 bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā kammaṭṭhānaṃ sodhetvā sappāyaṭṭhāne vasanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ sacchākāsi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.53.24-30)– ‘‘ Nagare bandhumatiyā , rājuyyāne vasāmahaṃ ; Cammavāsī tadā āsiṃ , kamaṇḍaludharo ahaṃ . ‘‘ Addasaṃ vimalaṃ buddhaṃ , sayambhuṃ aparājitaṃ ; Padhānaṃ pahitattaṃ taṃ , jhāyiṃ jhānarataṃ vasiṃ . ‘‘ Sabbakāmasamiddhañca , oghatiṇṇamanāsavaṃ ; Disvā pasannasumano , abbhañjanamadāsahaṃ . ‘‘ Ekanavutito kappe , abbhañjanamadāsahaṃ ; Duggatiṃ nābhijānāmi , abbhañjanassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . ArahattaṃV1.106 pana patvā araññe kāyadaḷhibahule bhikkhū , disvā te ovadanto sāsanassa niyyānikabhāvaṃ pakāsento ‘‘ sādhu sutaṃ sādhu caritakan ’’ ti gāthaṃ abhāsi .

36. TatthaM1.126 sādhūti sundaraṃ . Sutan ti savanaṃ . Tañca kho vivaṭṭūpanissitaṃ visesato appicchatādipaṭisaṃyuttaṃ dasakathāvatthusavanaṃ idhādhippetaṃ . Sādhu caritakan ti tadeva appicchatādicaritaṃ ciṇṇaṃ , sādhucaritameva hi ‘‘ caritakan ’’ ti vuttaṃ . Padadvayenāpi bāhusaccaṃ tadanurūpaṃ paṭipattiñca ‘‘ sundaran ’’ ti dasseti .
Sadāti sabbakāle navakamajjhimatherakāle , sabbesu vā iriyāpathakkhaṇesu . Aniketavihāroti kilesānaṃ nivāsanaṭṭhānaṭṭhena pañcakāmaguṇā niketā nāma , lokiyā vā chaḷārammaṇadhammā . Yathāha – ‘‘ rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho , gahapati ,‘ niketasārī ’ ti vuccatī ’’ tiādi ( saṃ . ni .3.3). Tesaṃ niketānaṃ pahānatthāya paṭipadā aniketavihāro .
Atthapucchanan ti taṃ ājānitukāmassa kalyāṇamittaṃ upasaṅkamitvā diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthapabhedassa pucchanaṃ , kusalādibhedassa vā atthassa sabhāvadhammassa ‘‘ kiṃ , bhante , kusalaṃ , kiṃ akusalaṃ , kiṃ sāvajjaṃ , kiṃ anavajjan ’’ tiādinā ( ma . ni .3.296) pucchanaṃ atthapucchanaṃ . Padakkhiṇakamman ti taṃ pana pucchitvā padakkhiṇaggāhibhāvena tassa ovāde adhiṭṭhānaṃ sammāpaṭipatti . Idhāpi ‘‘ sādhū ’’ ti padaṃ ānetvā yojetabbaṃ . Etaṃ sāmaññan ti ‘‘ sādhu sutan ’’ tiādinā vuttaṃ yaṃ sutaṃ , yañca caritaṃ , yo ca aniketavihāroP1.107 , yañca atthapucchanaṃ , yañca padakkhiṇakammaṃ , etaṃ sāmaññaṃ eso samaṇabhāvo . Yasmā imāya eva paṭipadāya samaṇabhāvo , na aññathā , tasmā ‘‘ sāmaññan ’’ ti nippariyāyato maggaphalassa adhivacanaṃ . Tassa vā pana ayaṃ apaṇṇakapaṭipadā , taṃ panetaṃ sāmaññaṃ yādisassa sambhavāti , taṃ dassetuṃ ‘‘ akiñcanassā ’’ ti vuttaṃ . Apariggāhakassa , khettavatthuhiraññasuvaṇṇadāsidāsādipariggahapaṭiggahaṇarahitassāti attho .
Kumāputtattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā . 7. Kumāputtasahāyattheragāthāvaṇṇanā