7. Bhalliyattheragāthāvaṇṇanā YopānudītiM1.59 āyasmato bhalliyattherassa gāthā . Kā uppatti ? Ayaṃ kira ito ekatiṃse kappe anuppanne buddhe sumanassa nāma paccekabuddhassa pasannacitto phalāphalaṃ datvā sugatīsu eva saṃsaranto sikhissa sammāsambuddhassa kāle aruṇavatīnagare brāhmaṇakule nibbatto ‘‘ sikhissa bhagavato paṭhamābhisambuddhassa ujita , ojitā nāma dve satthavāhaputtā paṭhamāhāraṃ adaṃsū ’’ ti sutvā attano sahāyakena saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā svātanāya nimantetvā mahādānaṃ pavattetvā patthanaṃ akaṃsu – ‘‘ ubhopi mayaṃ , bhante , anāgate tumhādisassa buddhassa paṭhamāhāradāyakā bhaveyyāmā ’’ ti . TeP1.50 tattha tattha bhave puññakammaṃ katvā devamanussesu saṃsarantā kassapassa bhagavato kāle gopālakaseṭṭhissa puttā bhātaro hutvā nibbattā . Bahūni vassāni bhikkhusaṅghaṃ khīrabhojanena upaṭṭhahiṃsu . Amhākaṃ pana bhagavato kāle pokkharavatīnagare satthavāhassa puttā bhātaro hutvā nibbattā . Tesu jeṭṭho taphusso nāma , kaniṭṭho bhalliyo nāma , te pañcamattāni sakaṭasatāni bhaṇḍassa pūretvā vāṇijjāya gacchantā bhagavati paṭhamābhisambuddhe sattasattāhaṃ vimuttisukhadhammapaccavekkhaṇāhi vītināmetvā aṭṭhame sattāhe rājāyatanamūle viharante rājāyatanassa avidūre mahāmaggena atikkamanti , tesaṃ tasmiṃ samaye samepi bhūmibhāge akaddamodake sakaṭāni nappavattiṃsu ,‘‘ kiṃ nu , kho , kāraṇan ’’ ti ca cintentānaṃ porāṇasālohitā devatā rukkhaviṭapantare attānaṃ dassentī āha – ‘‘ mādisā , ayaṃ bhagavā acirābhisambuddho sattasattāhaṃ anāhāro vimuttisukhāpaṭisaṃvedī idāni rājāyatanamūle nisinno , taṃ āhārena paṭimānetha , yadassa tumhākaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti . Taṃ sutvā te uḷāraṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedentā ,‘‘ āhārasampādanaṃ papañcan ’’ ti maññamānā manthañca madhupiṇḍikañca bhagavato datvā dvevācikasaraṇaṃ gantvā kesadhātuyo labhitvā agamaṃsu . Te hi paṭhamaṃ upāsakā ahesuṃ . Atha bhagavati bārāṇasiṃ gantvā dhammacakkaṃ pavattetvā anupubbena rājagahe viharante taphussabhalliyā rājagahaṃ upagatāM1.60 bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu . Tesaṃ bhagavā dhammaṃ desesi . Tesu taphussoV1.49 sotāpattiphale patiṭṭhāya upāsakova ahosi . Bhalliyo pana pabbajitvā chaḷabhiñño ahosi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 2.48.66-70)– ‘‘ SumanoP1.51 nāma sambuddho , takkarāyaṃ vasī tadā ; Vallikāraphalaṃ gayha , sayambhussa adāsahaṃ . ‘‘ Ekatiṃse ito kappe , yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā ; Duggatiṃ nābhijānāmi , phaladānassidaṃ phalaṃ . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Athekadivasaṃ māro bhalliyattherassa bhiṃsāpanatthaṃ bhayānakaṃ rūpaṃ dassesi . So attano sabbabhayātikkamaṃ pakāsento ‘‘ yopānudī ’’ ti gāthamabhāsi .