35. Tattha
M1.124 sukhan ti nirāmisaṃ sukhaṃ idhādhippetaṃ .
Tañca phalasamāpatti ceva nibbānañca .
Tathā hi ‘‘ ayaṃ samādhi paccuppannasukho ceva āyatiñca sukhavipāko ’’( dī . ni .3.355; a . ni .5.27; vibha .804)‘‘ nibbānaṃ paramaṃ sukhan ’’ ti ( dha . pa .203-204) ca vuttaṃ .Sukhatthoti sukhappayojano , yathāvuttena sukhena atthiko .
Labhateti pāpuṇāti , atthikassevedaṃ sukhaṃ , na itarassa .
Ko pana atthikoti āha ‘‘ tadācaran ’’ ti tadatthaṃ ācaranto , yāya paṭipattiyā taṃ paṭipattiṃ paṭipajjantoti attho .
Na kevalaṃ tadācaraṃ sukhameva labhate , atha kho kittiñca pappoti ‘‘ itipi sīlavā suparisuddhakāyavacīkammanto suparisuddhājīvo jhāyī jhānayutto ’’ tiādinā kittiṃ parammukhā patthaṭayasataṃ pāpuṇāti .
Yasassa vaḍḍhatīti
P1.105 sammukhe guṇābhitthavasaṅkhāto parivārasampadāsaṅkhāto ca yaso assa paribrūhati .Idāni ‘‘ tadācaran ’’ ti sāmaññato vuttamatthaṃ sarūpato dassento –
‘‘ yo ariyamaṭṭhaṅgikamañjasaṃ ujuṃ , bhāveti maggaṃ amatassa pattiyā ’’ ti āha .
Tassattho yo puggalo kilesehi ārakattā parisuddhaṭṭhena paṭipajjantānaṃ ariyabhāvakaraṇaṭṭhena ariyaṃ , sammādiṭṭhiādiaṭṭhaṅgasamudāyatāya aṭṭhaṅgikaṃ , antadvayarahitamajjhimapaṭipattibhāvato akuṭilaṭṭhena añjasaṃ , kāyavaṅkādippahānato ujuṃ , nibbānatthikehi magganiyaṭṭhena kilese mārento gamanaṭṭhena ca ‘‘ maggan ’’ ti laddhanāmaṃ dukkhanirodhagāminipaṭipadaṃ amatassa asaṅkhatāya dhātuyā pattiyā adhigamāya bhāveti attano santāne uppādeti vaḍḍheti ca , so nippariyāyena ‘‘ sukhattho tadācaran ’’ ti
V1.105 vuccati , tasmā yathāvuttaṃ sukhaṃ labhati .Taṃ sutvā paribbājako pasannamānaso pabbajitvā sammā paṭipajjanto nacirasseva vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi .
Idameva therassa aññābyākaraṇaṃ ahosi .
Sāmaññakānittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .