Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

1. Uttarattheragāthā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

121.
‘‘ Natthi koci bhavo nicco , saṅkhārā vāpi sassatā ;
Uppajjanti ca te khandhā , cavanti aparāparaṃ .
122.
‘‘ Etamādīnavaṃ ñatvā , bhavenamhi anatthiko ; Nissaṭo sabbakāmehi , patto me āsavakkhayo ’’ ti . – Imaṃ gāthādvayaṃ abhāsi . TatthaM1.309P2.3 natthi koci bhavo niccoti kammabhavo upapattibhavo kāmabhavo rūpabhavo arūpabhavo saññībhavo asaññībhavo nevasaññīnāsaññībhavo ekavokārabhavo catuvokārabhavo pañcavokārabhavoti evaṃbhedo , tatthāpi hīno majjhimo ukkaṭṭho dīghāyuko sukhabahulo vomissasukhadukkhoti evaṃvibhāgo yokoci nicco dhuvo thiro apalokiyadhammo natthi taṃ taṃ kāraṇaṃ paṭicca samuppannattā . Yasmā ca etadevaṃ , tasmā saṅkhārā vāpi sassatā natthīti yojanā . Paccayehi saṅkhatattā ‘‘ saṅkhārā ’’ ti laddhanāme hi pañcakkhandhe upādāya bhavasamaññāya saṅkhārāva hutvā sambhūtā jarāmaraṇena ca vipariṇamantīti asassatā vipariṇāmadhammā . Tathā hi te ‘‘ saṅkhārā ’’ ti vuccanti . Tenāha uppajjanti ca te khandhā , cavanti aparāparan ti . Te bhavapariyāyena saṅkhārapariyāyena ca vuttā pañcakkhandhā yathāpaccayaṃ aparāparaṃ uppajjanti , uppannā ca jarāya paripīḷitā hutvā cavanti paribhijjantīti attho . Etena ‘‘ bhavo , saṅkhārā ’’ ti ca laddhavohārā pañcakkhandhā udayabbayasabhāvāti dasseti . Yasmā tilakkhaṇaṃ āropetvā saṅkhāre sammasantassa tayopi bhavā ādittaṃ viya saṅkhate ādīnavaṃ dosaṃ pageva vipassanāpaññāya jānitvā aniccalakkhaṇehi diṭṭhā saṅkhārā dukkhānattā vibhūtatarā upaṭṭhahanti , tenāha bhagavā – ‘‘ yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ , yaṃ dukkhaṃ tadanattā ’’ ti ( saṃ . ni .3.15). Yasmā tilakkhaṇaṃ āropetvā saṅkhāre sammasantassa tayopi bhavā ādittaṃ viya agāraṃ sappaṭibhayā upaṭṭhahanti , tasmā āha ‘‘ bhavenamhi anatthiko ’’ ti . Evaṃ pana sabbaso bhavehi vinivattiyamānassa kāmesu apekkhāya lesopi na sambhavatiyeva , tenāha ‘‘ nissaṭo sabbakāmehī ’’ ti , amhīti yojanā . Mānusehi viya dibbehipi kāmehi nivattitacittosmīti attho . Patto me āsavakkhayoti yasmā evaṃ suparimajjitasaṅkhāro bhavesu suparidiṭṭhādīnavo kāmesuV1.265 ca anāsattamānaso tasmā sūlamatthake nisinnenāpi me mayā patto adhigatoM1.310 āsavakkhayo nibbānaṃ arahattañcāti . Aññehi ca sabrahmacārīhi appattamānasehi tadadhigamāya ussāho karaṇīyoti bhikkhūnaṃ ovādamadāsi . Uttarattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .