Issues
Select Version
Theragāthāpāḷi
Theragāthāpāḷi

KoV1.137 kuṭikāyan ti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato ākāsena gacchantassa ‘‘ udakadānaṃP1.138 dassāmī ’’ ti sītalaṃ udakaṃ gahetvā pītisomanassajāto uddhammukho hutvā ukkhipi . Satthā tassa ajjhāsayaṃ ña

Author: _System_commentary_ @ Administrator

KoV1.137 kuṭikāyan ti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā . Kā uppatti ? So kira padumuttarassa bhagavato ākāsena gacchantassa ‘‘ udakadānaṃP1.138 dassāmī ’’ ti sītalaṃ udakaṃ gahetvā pītisomanassajāto uddhammukho hutvā ukkhipi . Satthā tassa ajjhāsayaṃ ñatvā pasādasaṃvaḍḍhanatthaṃ ākāse ṭhitova sampaṭicchi . So tena anappakaṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedesi . Sesaṃ añjanavaniyattherassa vatthumhi vuttasadisameva . Ayaṃ pana viseso – ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā katapubbakicco vipassanaṃ anuyuñjanto sāyaṃ khettasamīpena gacchanto deve phusāyante khettapālakassa puññaṃ tiṇakuṭiṃ disvā pavisitvā tattha tiṇasanthārake nisīdiM1.162 . Nisinnamattova utusappāyaṃ labhitvā vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi . Tena vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.11.29-35)– ‘‘ Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ , gacchantaṃ anilañjase ; Ghatāsanaṃva jalitaṃ , ādittaṃva hutāsanaṃ . ‘‘ Pāṇinā udakaṃ gayha , ākāse ukkhipiṃ ahaṃ ; Sampaṭicchi mahāvīro , buddho kāruṇiko isi . ‘‘ Antalikkhe ṭhito satthā , padumuttaranāmako ; Mama saṅkappamaññāya , imā gāthā abhāsatha . ‘‘ Iminā dakadānena , pītiuppādanena ca ; Kappasatasahassampi , duggatiṃ nupapajjati . ‘‘ Tena kammena dvipadinda , lokajeṭṭha narāsabha ; Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ , hitvā jayaparājayaṃ . ‘‘ Sahassarājanāmena , tayo te cakkavattino ; Pañcasaṭṭhikappasate , cāturantā janādhipā . ‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti . Arahattaṃ pana patvā there tattha nisinne khettapālako āgantvā ‘‘ ko kuṭikāyan ’’ ti āha . Taṃ sutvā thero ‘‘ bhikkhu kuṭikāyan ’’ tiādimāha . Tayidaṃ khettapālassa therassa ca vacanaṃ ekajjhaṃ katvā –

56. ‘‘ KoV1.138 kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ , vītarāgo susamāhitacitto ; Evaṃ jānāhi āvuso , amoghā te kuṭikā katā ’’ ti . – Tathārūpena saṅgītiṃ āropitaṃ .
Tattha ko kuṭikāyan ti ,‘‘ imissaṃ kuṭikāyaṃ ko nisinno ’’ ti khettapālassa pucchāvacanaṃ . Tassa bhikkhu kuṭikāyan ti therassa paṭivacanadānaṃ . Atha naṃ attano anuttaradakkhiṇeyyabhāvato taṃ kuṭiparibhogaṃ anumodāpetvāM1.163 uḷāraṃ tameva puññaṃ patiṭṭhāpetuṃ ‘‘ vītarāgo ’’ tiādi vuttaṃ . Tassattho – eko bhinnakileso bhikkhu te kuṭikāyaṃ nisinno , tato eva so aggamaggena sabbaso samucchinnarāgatāya vītarāgo anuttarasamādhinā nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā suṭṭhu samāhitacittatāya susamāhitacitto , imañca atthaṃ , āvuso khettapāla , yathāhaṃ vadāmi , evaṃ jānāhi saddaha adhimuccassu .
AmoghāP1.139 te kuṭikā katā tayā katā kuṭikā amoghā avañjhā saphalā saudrayā , yasmā arahatā khīṇāsavena paribhuttā . Sace tvaṃ anumodasi , taṃ te bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti . Taṃ sutvā khettapālo ‘‘ lābhā vata me , suladdhaṃ vata me , yassa me kuṭikāyaṃ ediso ayyo pavisitvā nisīdatī ’’ ti pasannacitto anumodanto aṭṭhāsi . Imaṃ pana tesaṃ kathāsallāpaṃ bhagavā dibbāya sotadhātuyā sutvā anumodanañcassa ñatvā tambhāviniṃ sampattiṃ vibhāvento khettapālaṃ imāhi gāthāhi ajjhabhāsi – ‘‘ Vihāsi kuṭiyaṃ bhikkhu , santacitto anāsavo ; Tena kammavipākena , devindo tvaṃ bhavissasi . ‘‘ Chattiṃsakkhattuṃ devindo , devarajjaṃ karissasi ; Catuttiṃsakkhattuṃ cakkavattī , rājā raṭṭhe bhavissasi ; Ratanakuṭi nāma paccekabuddho , vītarāgo bhavissasī ’’ ti .
Kuṭikāyaṃ laddhavisesattā pana therassa tato pabhuti kuṭivihārī tveva samaññā udapādi . Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthāpi ahosīti . Kuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .