9. Ānandattherapañhāvatthu

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Ānandattherapañhāvatthu

Na pupphagandho paṭivātametīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto ānandattherassa pañhaṃ vissajjento kathesi .

Thero kira sāyanhasamaye paṭisallīno cintesi –

‘‘ bhagavatā mūlagandho , sāragandho , pupphagandhoti tayo uttamagandhā vuttā , tesaṃ anuvātameva gandho gacchati , no paṭivātaṃ .

Atthi nu kho taṃ gandhajātaṃ , yassa paṭivātampi gandho gacchatī ’’ ti .

Athassa etadahosi –

‘‘ kiṃ mayhaṃ attanā vinicchitena , satthāraṃyeva pucchissāmī ’’ ti .

So satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchi .

Tena vuttaṃ –

‘‘ Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamaye paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkamiV1.236 , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi , ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃP1.421 etadavoca –

‘‘ Tīṇimāni , bhante , gandhajātāni , yesaṃ anuvātameva gandho gacchati , no paṭivātaṃ .

Katamāni tīṇi ?

Mūlagandho , sāragandho , pupphagandhoM1.266 , imāni kho , bhante , tīṇi gandhajātāni .

Yesaṃ anuvātameva gandho gacchati , no paṭivātaṃ .

Atthi nu kho , bhante , kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati , paṭivātampi gandho gacchati , anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī ’’ ti ?( A . ni .3.80)

Athassa bhagavā pañhaṃ vissajjento –

‘‘ Atthānanda , kiñci gandhajātaṃ , yassa anuvātampi gandho gacchati , paṭivātampi gandho gacchati , anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī ’’ ti .

‘‘ Katamaṃ pana taṃ , bhante , gandhajātaṃ ’’?

‘‘ Yassa anuvātampi gandho gacchati , paṭivātampi gandho gacchati , anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī ’’ ti ?

‘‘ Idhānanda , yasmiṃ gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti , dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti , saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti , pāṇātipātā paṭivirato hoti , adinnādānā paṭivirato hoti , kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , musāvādā paṭivirato hoti , surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti , sīlavā hoti kalyāṇadhammo , vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato .

‘‘ Tassa disāsu samaṇabrāhmaṇā vaṇṇaṃ bhāsanti ,‘ amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti , dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti , saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti … pe … dānasaṃvibhāgarato ’’’ ti .

‘‘ Devatāpissa vaṇṇaṃ bhāsanti ,‘ amukasmiṃ nāmaP1.422 gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti , dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti , saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti … pe … dānasaṃvibhāgarato ’’’ ti .

‘‘ Idaṃ kho taṃ , ānanda , gandhajātaṃ , yassa anuvātampiV1.237 gandho gacchati , paṭivātampi gandho gacchatiM1.267 , anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī ’’ ti ( a . ni .3.80) vatvā imā gāthā abhāsi –

54.

‘‘ Na pupphagandho paṭivātameti ,

Na candanaṃ tagaramallikā vā ;

Satañca gandho paṭivātameti ,

Sabbā disā sappuriso pavāyati .( a . ni .3.80);

55.

‘‘ Candanaṃ tagaraṃ vāpi , uppalaṃ atha vassikī ;

Etesaṃ gandhajātānaṃ , sīlagandho anuttaro ’’ ti .

Tattha na pupphagandhoti tāvatiṃsabhavane paricchattakarukkho āyāmato ca vitthārato ca yojanasatiko , tassa pupphānaṃ ābhā paññāsa yojanāni gacchati , gandho yojanasataṃ , sopi anuvātameva gacchati , paṭivātaṃ pana aṭṭhaṅgulamattampi gantuṃ na sakkoti , evarūpopi na pupphagandho paṭivātameti .

Candanan ti candanagandho .

Tagaramallikā vāti imesampi gandho eva adhippeto .

Sāragandhānaṃ aggassa hi lohitacandanassāpi tagarassapi mallikāyapi anuvātameva vāyati , no paṭivātaṃ .

Satañca gandhoti sappurisānaṃ pana buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ sīlagandho paṭivātameti .

Kiṃ kāraṇā ?

Sabbā disā sappuriso pavāyati yasmā pana sappuriso sīlagandhena sabbāpi disā ajjhottharitvāva gacchati , tasmā ‘‘ tassa gandho na paṭivātametī ’’ ti na vattabboP1.423 .

Tena vuttaṃ ‘‘ paṭivātametī ’’ ti .

Vassikīti jātisumanā .

Etesan ti imesaṃ candanādīnaṃ gandhajātānaṃ gandhato sīlavantānaṃ sappurisānaṃ sīlagandhova anuttaro asadiso apaṭibhāgoti .

Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pattā .

Desanā mahājanassa sātthikā jātāti .

Ānandattherapañhāvatthu navamaṃ .

Issues

Select Version

Dhammapada-aṭṭhakathā

Dhammapada-aṭṭhakathā