5. Aññatarakulaputtavatthu
Malitthiyā duccaritan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto aññataraṃ kulaputtaṃ ārabbha kathesi .
Tassa kira samānajātikaṃ kulakumārikaṃ ānesuṃ .
Sā ānītadivasato paṭṭhāya aticārinī ahosi .
So kulaputto tassā aticārena lajjito kassaci sammukhībhāvaṃ upagantuṃ asakkonto
P3.349 buddhupaṭṭhānādīniM2.223 pacchinditvā katipāhaccayena satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisinno ‘‘ kiṃ , upāsaka , na dissasī ’’ ti vutte tamatthaṃ ārocesi .Atha naṃ satthā ,‘‘ upāsaka , pubbepi mayā ‘ itthiyo nāma nadīādisadisā , tāsu paṇḍitena kodho na kātabbo ’ ti vuttaṃ , tvaṃ pana bhavapaṭicchannattā na sallakkhesī ’’ ti vatvā tena yācito –
‘‘ Yathā nadī ca pantho ca , pānāgāraṃ sabhā papā ;
Evaṃ lokitthiyo nāma , velā tāsaṃ na vijjatī ’’ ti .( jā .1.1.65;1.12.9)–
Jātakaṃ vitthāretvā ,‘‘ upāsaka , itthiyā hi aticārinibhāvo malaṃ , dānaṃ dentassa maccheraṃ malaṃ , idhalokaparalokesu sattānaṃ akusalakammaṃ vināsanatthena malaṃ , avijjā pana sabbamalānaṃ uttamamalan ’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi –
242.
‘‘ Malitthiyā duccaritaṃ , maccheraṃ dadato malaṃ ;
Malā ve pāpakā dhammā , asmiṃ loke paramhi ca .
243.
‘‘ Tato malā malataraṃ , avijjā paramaṃ malaṃ ;
Etaṃ malaṃ pahantvāna , nimmalā hotha bhikkhavo ’’ ti .
Tattha
V2.203P3.350 duccaritan ti aticāro .Aticāriniñhi itthiṃ sāmikopi gehā nīharati , mātāpitūnaṃ santikaṃ gatampi ‘‘ tvaṃ kulassa agāravabhūtā , akkhīhipi na daṭṭhabbā ’’ ti taṃ nīharanti .
Sā anāthā vicarantī mahādukkhaṃ pāpuṇāti .
Tenassā duccaritaṃ ‘‘ malan ’’ ti vuttaṃ .
Dadatoti dāyakassa .
Yassa hi khettakasanakāle ‘‘ imasmiṃ khette sampanne salākabhattādīni dassāmī ’’ ti cintetvā nipphanne sassepi maccheraṃ uppajjitvā cāgacittaṃ nivāreti , so maccheravasena cāgacitte avirūhante manussasampattiṃ dibbasampattiṃ nibbānasampattinti tisso sampattiyo na labhati .
Tena vuttaṃ –
‘‘ maccheraṃ dadato malan ’’ ti .
Sesesupi eseva nayo .
Pāpakā dhammāti akusaladhammā pana idhaloke ca paraloke ca malameva .
Tatoti heṭṭhā vuttamalato .
Malataran ti atirekamalaṃ vo kathemīti attho .
Avijjāti
P3.351 aṭṭhavatthukaṃ aññāṇameva paramaṃ malaṃ .Pahantvānāti
M2.224 etaṃ malaṃ jahitvā , bhikkhave , tumhe nimmalā hothāti attho .Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Aññatarakulaputtavatthu pañcamaṃ .