Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

5. Ānandattheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Ānandattheravatthu

DivāM2.396 tapatīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā migāramātupāsāde viharanto ānandattheraṃ ārabbha kathesi .
Pasenadi kosalo kira mahāpavāraṇāya sabbābharaṇapaṭimaṇḍitoP4.143 gandhamālādīni ādāya vihāraṃ agamāsi .
Tasmiṃ khaṇe kāḷudāyitthero jhānaṃ samāpajjitvā parisapariyante nisinno hoti , nāmameva panassetaṃ , sarīraṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ .
Tasmiṃ pana khaṇe cando uggacchati , sūriyo atthameti .
Ānandatthero atthamentassa ca sūriyassa uggacchantassa ca candassa obhāsaṃ olokento rañño sarīrobhāsaṃ therassa sarīrobhāsaṃ tathāgatassa ca sarīrobhāsaṃ olokesi .
Tattha sabbobhāse atikkamitvā satthāva virocati .
Thero satthāraṃ vanditvā ,‘‘ bhante , ajja mama ime obhāse olokentassa tumhākameva obhāso ruccati .
Tumhākañhi sarīraṃ sabbobhāse atikkamitvā virocatī ’’ ti āha .
Atha naṃ satthā ,‘‘ ānanda , sūriyo nāma divā virocati , cando rattiṃ , rājā alaṅkatakāleyeva , khīṇāsave gaṇasaṅgaṇikaṃ pahāya antosamāpattiyaṃyeva virocati , buddhā pana rattimpi divāpi pañcavidhena tejena virocantī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
387.
‘‘ Divā tapati ādicco , rattimābhāti candimā ;
Sannaddho khattiyo tapati , jhāyī tapati brāhmaṇo ;
Atha sabbamahorattiṃ , buddho tapati tejasā ’’ ti .
Tattha divā tapatīti divā virocati , rattiṃ panassa gatamaggopi na paññāyati .
Candimāti candopiP4.144 abbhādīhi vimutto rattimeva virocati , no divā .
Sannaddhoti suvaṇṇamaṇivicittehi sabbābharaṇehi paṭimaṇḍito caturaṅginiyā senāya parikkhittova rājā virocati , na aññātakavesena ṭhito .
Jhāyīti khīṇāsavo pana gaṇaṃ vinodetvā jhāyantova virocati .
Tejasāti sammāsambuddho pana sīlatejena dussīlyatejaṃ , guṇatejena nigguṇatejaṃ , paññātejenaV2.366 duppaññatejaṃ , puññatejenaM2.397 apuññatejaṃ , dhammatejena adhammatejaṃ pariyādiyitvā iminā pañcavidhena tejasā niccakālameva virocatīti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Ānandattheravatthu pañcamaṃ .