7. Pañcaupāsakavatthu
Yo pāṇan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto pañca upāsake ārabbha kathesi .
Tesu hi eko pāṇātipātāveramaṇisikkhāpadameva rakkhati , itare itarāni .
Te ekadivasaṃ ‘‘ ahaṃ dukkaraṃ karomi , dukkaraṃ rakkhāmī ’’ ti vivādāpannā satthu santikaṃ gantvā vanditvā
V2.206 tamatthaṃ ārocesuṃ .Satthā tesaṃ kathaṃ sutvā ekasīlampi kaniṭṭhakaṃ akatvā ‘‘ sabbāneva durakkhānī ’’ ti vatvā imā gāthā abhāsi –
246.
‘‘ Yo pāṇamatipāteti , musāvādañca bhāsati ;
Loke adinnamādiyati , paradārañca gacchati .
247.
‘‘ Surāmerayapānañca
M2.227P3.356 , yo naro anuyuñjati ;Idheva meso lokasmiṃ , mūlaṃ khaṇati attano .
248.
‘‘ Evaṃ bho purisa jānāhi , pāpadhammā asaññatā ;
Mā taṃ lobho adhammo ca , ciraṃ dukkhāya randhayun ’’ ti .
Tattha yo pāṇamatipātetīti yo sāhatthikādīsu chasu payogesu ekapayogenāpi parassa jīvitindriyaṃ upacchindati .
Musāvādan ti paresaṃ atthabhañjanakaṃ musāvādañca bhāsati .
Loke adinnamādiyatīti imasmiṃ sattaloke theyyāvahārādīsu ekenapi avahārena parapariggahitaṃ ādiyati .
Paradārañca gacchatīti parassa rakkhitagopitesu bhaṇḍesu aparajjhanto uppathacāraṃ carati .
Surāmerayapānan ti yassa kassaci surāya ceva merayassa ca pānaṃ .
Anuyuñjatīti sevati bahulīkaroti .
Mūlaṃ khaṇatīti tiṭṭhatu paraloko , so pana puggalo idha lokasmiṃyeva yena khettavatthuādinā mūlena patiṭṭhapeyya , tampi aṭṭhapetvā vā vissajjetvā vā suraṃ pivanto attano mūlaṃ khaṇati , anātho kapaṇo hutvā vicarati .
Evaṃ , bhoti pañcadussīlyakammakārakaṃ puggalaṃ ālapati .
Pāpadhammāti lāmakadhammā .
Asaññatāti kāyasaññatādirahitā .
Acetasātipi pāṭho , acittakāti attho .
Lobho adhammo cāti lobho ceva doso ca .
Ubhayampi hetaṃ akusalameva .
Ciraṃ dukkhāya randhayun ti cirakālaṃ nirayadukkhādīnaṃ atthāya
P3.357 taṃ ete dhammā mā randhentu mā matthentūti attho .Desanāvasāne te pañca upāsakā sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu , sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Pañcaupāsakavatthu sattamaṃ .