3. Visākhāvatthu
Pemato jāyatīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto visākhaṃ upāsikaṃ ārabbha kathesi .
Sā kira puttassa dhītaraṃ sudattaṃ nāma kumārikaṃ attano ṭhāne ṭhapetvā gehe bhikkhusaṅghassa veyyāvaccaṃ kāresi .
Sā aparena samayena kālamakāsi .
Sā tassā sarīranikkhepaṃ kāretvā sokaṃ sandhāretuṃ asakkontī dukkhinī dummanā satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ
M2.182 nisīdi .Atha naṃ satthā ‘‘ kiṃ nu kho tvaṃ , visākhe , dukkhinī dummanā assumukhā
V2.163 rodamānā nisinnā ’’ tiP3.279 āha .Sā tamatthaṃ ārocetvā ‘‘ piyā me , bhante , sā kumārikā vattasampannā , idāni tathārūpaṃ na passāmī ’’ ti āha .
‘‘ Kittakā pana , visākhe , sāvatthiyaṃ manussā ’’ ti ?
‘‘ Bhante , tumhehiyeva me kathitaṃ satta janakoṭiyo ’’ ti .
‘‘ Sace panāyaṃ ettako jano tava nattāya sadiso bhaveyya , iccheyyāsi nan ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante ’’ ti .
‘‘ Kati pana janā sāvatthiyaṃ devasikaṃ kālaṃ karontī ’’ ti ?
‘‘ Bahū , bhante ’’ ti .
‘‘ Nanu evaṃ , bhante , tava asocanakālo na bhaveyya , rattindivaṃ rodantīyeva vicareyyāsī ’’ ti .
‘‘ Hotu , bhante , ñātaṃ mayā ’’ ti .
Atha naṃ satthā ‘‘ tena hi mā soci , soko vā bhayaṃ vā pematova jāyatī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
213.
‘‘ Pemato jāyatī soko , pemato jāyatī bhayaṃ ;
Pemato vippamuttassa , natthi soko kuto bhayan ’’ ti .
Tattha pematoti puttadhītādīsu kataṃ pemameva nissāya soko jāyatīti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Visākhāvatthu tatiyaṃ .