4. Anuruddhattheravatthu
Yassāsavāti
V1.345 imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto anuruddhattheraṃ ārabbha kathesi .Ekasmiñhi divase thero jiṇṇacīvaro saṅkārakūṭādīsu cīvaraṃ pariyesati .
Tassa ito tatiye attabhāve purāṇadutiyikā tāvatiṃsabhavane nibbattitvā jālinī nāma devadhītā ahosi .
Sā theraṃ coḷakāni pariyesamānaṃ disvā therassa atthāya terasahatthāyatāni catuhatthavitthatāni tīṇi dibbadussāni gahetvā ‘‘ sacāhaṃ imāni iminā nīhārena dassāmi , thero na gaṇhissatī ’’ ti cintetvā tassa coḷakāni pariyesamānassa purato ekasmiṃ saṅkārakūṭe yathā nesaṃ dasantamattameva paññāyati , tathā ṭhapesi .
Thero tena maggena
P2.174 coḷakapariyesamānaṃ caranto nesaṃ dasantaṃ disvā tattheva gahetvā ākaḍḍhamāno vuttappamāṇāni dibbadussāni disvā ‘‘ ukkaṭṭhapaṃsukūlaṃ vata idan ’’ ti ādāya pakkāmi .Athassa cīvarakaraṇadivase satthā pañcasatabhikkhuparivāro vihāraṃ gantvā nisīdi , asītimahātherāpi tattheva nisīdiṃsu , cīvaraṃ sibbetuṃ mahākassapatthero mūle nisīdi , sāriputtatthero majjhe , ānandatthero agge , bhikkhusaṅgho suttaṃ vaṭṭesi , satthā sūcipāsake
M1.388 āvuṇi , mahāmoggallānatthero yena yena attho , taṃ taṃ upanento vicari .Devadhītāpi antogāmaṃ pavisitvā ‘‘ bhontā ayyassa no anuruddhattherassa cīvaraṃ karonto satthā asītimahāsāvakaparivuto pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ vihāre nisīdi , yāguādīni ādāya vihāraṃ gacchathā ’’ ti bhikkhaṃ samādapesi .
Mahāmoggallānattheropi antarābhatte mahājambupesiṃ āhari , pañcasatā bhikkhū parikkhīṇaṃ khādituṃ nāsakkhiṃsu .
Sakko cīvarakaraṇaṭṭhāne bhūmiparibhaṇḍamakāsi , bhūmi alattakarasarañjitā viya ahosi .
Bhikkhūhi paribhuttāvasesānaṃ yāgukhajjakabhattānaṃ mahārāsi ahosi .
Bhikkhū ujjhāyiṃsu ‘‘ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ
P2.175 kiṃ evaṃbahukehi yāguādīhi , nanu nāma pamāṇaṃ sallakkhetvā ettakaṃ nāma āharathā ’’ ti ñātakā ca upaṭṭhākā ca vattabbā siyuṃ , anuruddhatthero attano ñātiupaṭṭhākānaṃ bahubhāvaṃ ñāpetukāmo maññe ’’ ti , atha ne satthā ‘‘ kiṃ , bhikkhave , kathethā ’’ ti pucchitvā ,‘‘ bhante , idaṃ nāmā ’’ ti vutte ‘‘ kiṃ pana tumhe , bhikkhave ,‘ idaṃ anuruddhena āharāpitan ’ ti maññathā ’’ ti ?‘‘ Āma , bhante ’’ ti .
‘‘ Na , bhikkhave , mama putto anuruddho evarūpaṃ vadeti .
Na hi khīṇāsavā paccayapaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ kathenti , ayaṃ pana piṇḍapāto devatānubhāvena nibbatto ’’ ti anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
93.
‘‘ Yassāsavā
V1.346 parikkhīṇā , āhāre ca anissito ;Suññato animitto ca , vimokkho yassa gocaro ;
Ākāseva sakuntānaṃ , padaṃ tassa durannayan ’’ ti .
Tattha yassāsavāti yassa cattāro āsavā parikkhīṇā .
Āhāre ca anissitoti āhārasmiñca taṇhādiṭṭhinissayehi anissito .
Padaṃ tassa durannayan ti yathā ākāse gacchantānaṃ sakuṇānaṃ ‘‘ imasmiṃ ṭhāne pādehi akkamitvā gatā , idaṃ ṭhānaṃ urena paharitvā gatā , idaṃ sīsena , idaṃ pakkhehī ’’ ti na sakkā ñātuṃ , evameva evarūpassa bhikkhuno ‘‘ nirayapadena vā gato , tiracchānayonipadena vā ’’ tiādinā nayena padaṃ paññāpetuṃ nāma na sakkoti .
Desanāvasāne bahū sotāpatti phalādīni pāpuṇiṃsūti .
Anuruddhattheravatthu catutthaṃ .