Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

7. Pañcasatadārakavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Pañcasatadārakavatthu

Sīladassanasampannan tiM2.187 imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto antarāmagge pañcasatadārake ārabbha kathesi .
Ekadivasañhi satthā asītimahātherehi saddhiṃ pañcasatabhikkhuparivāro rājagahaṃ piṇḍāya pavisanto ekasmiṃ chaṇadivase pañcasate dārake pūvapacchiyo ukkhipāpetvā nagarā nikkhamma uyyānaṃ gacchante addasa .
Tepi satthāraṃ vanditvā pakkamiṃsu , te ekaṃ bhikkhumpi ‘‘ pūvaṃ gaṇhathā ’’ tiV2.168 na vadiṃsu .
Satthā tesaṃ gatakāle bhikkhū āha –
‘‘ khādissatha , bhikkhave , pūve ’’ ti .
‘‘ Kahaṃ bhante , pūvā ’’ ti ?
‘‘ Kiṃ na passatha te dārake pūvapacchiyo ukkhipāpetvā atikkante ’’ ti ?
‘‘ Bhante , evarūpā nāma dārakā kassaci pūvaṃ na dentī ’’ ti .
‘‘ Bhikkhave , kiñcāpi ete maṃ vā tumhe vā pūvehi na nimantayiṃsu , pūvasāmiko pana bhikkhu pacchato āgacchati , pūve khāditvāva gantuṃ vaṭṭatī ’’ ti .
BuddhānañhiP3.287 ekapuggalepi issā vā doso vā natthi , tasmā imaṃ vatvā bhikkhusaṅghaṃ ādāya ekasmiṃ rukkhamūle chāyāya nisīdi .
Dārakā mahākassapattheraṃ pacchato āgacchantaṃ disvā uppannasinehā pītivegena paripuṇṇasarīrā hutvā pacchiyo otāretvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā pūve pacchīhi saddhiṃyeva ukkhipitvā ‘‘ gaṇhatha , bhante ’’ ti theraṃ vadiṃsu .
Atha ne thero āha –
‘‘ esa satthā bhikkhusaṅghaṃ gahetvā rukkhamūle nisinno , tumhākaṃ deyyadhammaṃ ādāya gantvā bhikkhusaṅghassa saṃvibhāgaṃ karothā ’’ ti .
Te ‘‘ sādhu , bhante ’’ ti nivattitvā therena saddhiṃyeva gantvā pūve datvā olokayamānā ekamante ṭhatvā paribhogāvasāne udakaṃ adaṃsu .
Bhikkhū ujjhāyiṃsu ‘‘ dārakehi mukholokanena bhikkhā dinnā , sammāsambuddhaṃ vā mahāthere vā pūvehi anāpucchitvā mahākassapattheraṃ disvā pacchīhi saddhiṃyeva ādāya āgamiṃsū ’’ ti .
Satthā tesaṃ kathaṃ sutvā ,‘‘ bhikkhave , mama puttena mahākassapena sadiso bhikkhu devamanussānaṃ piyo hoti , te ca tassa catupaccayena pūjaṃ karontiyevā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
217.
‘‘ Sīladassanasampannaṃ , dhammaṭṭhaṃ saccavedinaṃ ;
Attano kamma kubbānaṃ , taṃ jano kurute piyan ’’ ti .
TatthaM2.188P3.288 sīladassanasampannan ti catupārisuddhisīlena ceva maggaphalasampayuttena ca sammādassanena sampannaṃ .
Dhammaṭṭhan ti navavidhalokuttaradhamme ṭhitaṃ , sacchikatalokuttaradhammanti attho .
Saccavedinan ti catunnaṃ saccānaṃ soḷasahākārehi sacchikatattā saccañāṇena saccavedinaṃ .
Attano kamma kubbānan ti attano kammaṃ nāma tisso sikkhā , tā pūrayamānanti attho .
Taṃ janoti taṃ puggalaṃ lokiyamahājano piyaṃ karoti , daṭṭhukāmo vanditukāmo paccayena pūjetukāmo hotiyevāti attho .
Desanāvasāne sabbepi te dārakā sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsūti .
Pañcasatadārakavatthu sattamaṃ .