7. Sāriputtattheravatthu
Na
V2.367M2.398 brāhmaṇassāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sāriputtattheraṃ ārabbha kathesi .Ekasmiṃ kira ṭhāne sambahulā manussā ‘‘ aho amhākaṃ
P4.146 , ayyo , khantibalena samannāgato , aññesu akkosantesu vā paharantesu vā kopamattampi natthī ’’ ti therassa guṇe kathayiṃsu .Atheko micchādiṭṭhiko brāhmaṇo ‘‘ ko esa na kujjhatī ’’ ti pucchi .
‘‘ Amhākaṃ thero ’’ ti .
‘‘ Naṃ kujjhāpento na bhavissatī ’’ ti ?
‘‘ Natthetaṃ , brāhmaṇā ’’ ti .
‘‘ Tena hi ahaṃ naṃ kujjhāpessāmī ’’ ti ?
‘‘ Sace sakkosi , kujjhāpehī ’’ ti .
So ‘‘ hotu , jānissāmissa kattabban ’’ ti theraṃ bhikkhāya paviṭṭhaṃ disvā pacchābhāgena gantvā piṭṭhimajjhe mahantaṃ pāṇippahāramadāsi .
Thero ‘‘ kiṃ nāmetan ’’ ti anoloketvāva gato .
Brāhmaṇassa sakalasarīre ḍāho uppajji .
So ‘‘ aho guṇasampanno , ayyo ’’ ti therassa pādamūle nipajjitvā ‘‘ khamatha me , bhante ’’ ti vatvā ‘‘ kiṃ etan ’’ ti ca vutte ‘‘ ahaṃ vīmaṃsanatthāya tumhe paharin ’’ ti āha .
‘‘ Hotu khamāmi te ’’ ti .
‘‘ Sace me , bhante , khamatha , mama geheyeva nisīditvā bhikkhaṃ gaṇhathā ’’ ti therassa pattaṃ gaṇhi , theropi pattaṃ adāsi .
Brāhmaṇo theraṃ gehaṃ netvā parivisi .
Manussā kujjhitvā ‘‘ iminā amhākaṃ niraparādho ayyo pahaṭo , daṇḍenapissa mokkho natthi , ettheva naṃ māressāmā ’’ ti leḍḍudaṇḍādihatthā brāhmaṇassa gehadvāre aṭṭhaṃsu .
Thero uṭṭhāya gacchanto brāhmaṇassa hatthe pattaṃ adāsi .
Manussā taṃ therena saddhiṃ gacchantaṃ disvā ,‘‘ bhante , tumhākaṃ pattaṃ gahetvā brāhmaṇaṃ nivattethā ’’ ti āhaṃsu .
Kiṃ etaṃ upāsakāti ?
Brāhmaṇena
P4.147 tumhe pahaṭā , mayamassa kattabbaṃ jānissāmāti .Kiṃ pana tumhe iminā pahaṭā , udāhu ahanti ?
Tumhe , bhanteti .
‘‘ Maṃ esa paharitvā khamāpesi , gacchatha tumhe ’’ ti manusse uyyojetvā brāhmaṇaṃ nivattāpetvā thero vihārameva gato .
Bhikkhū ujjhāyiṃsu ‘‘ kiṃ nāmetaṃ sāriputtatthero yena brāhmaṇena pahaṭo , tasseva gehe nisīditvā bhikkhaṃ gahetvā āgato .
Therassa pahaṭakālato paṭṭhāya idāni so kassa lajjissati , avasese pothento vicarissatī ’’ ti .
Satthā āgantvā
M2.399 ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ,‘‘ bhikkhave , brāhmaṇo brāhmaṇaṃ paharanto nāma natthi , gihibrāhmaṇena pana samaṇabrāhmaṇo pahaṭo bhavissati , kodho nāmesa anāgāmimaggena samugghātaṃ gacchatī ’’ ti vatvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi – 389.
‘‘ Na
V2.368 brāhmaṇassa pahareyya , nāssa muñcetha brāhmaṇo ;Dhī brāhmaṇassa hantāraṃ , tato dhī yassa muñcati .
390.
‘‘ Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo , yadā nisedho manaso piyehi ;
Yato yato hiṃsamano nivattati , tato tato sammatimeva dukkhan ’’ ti .
Tattha pahareyyāti ‘‘ khīṇāsavabrāhmaṇohamasmī ’’ ti jānanto khīṇāsavassa vā aññatarassa vā jātibrāhmaṇassa
P4.148 na pahareyya .Nāssa muñcethāti sopi pahaṭo khīṇāsavabrāhmaṇo assa paharitvā ṭhitassa veraṃ na muñcetha , tasmiṃ kopaṃ na kareyyāti attho .
Dhī brāhmaṇassāti khīṇāsavabrāhmaṇassa hantāraṃ garahāmi .
Tato dhīti yo pana taṃ paharantaṃ paṭipaharanto tassa upari veraṃ muñcati , taṃ tatopi garahāmiyeva .
Etadakiñci seyyoti yaṃ khīṇāsavassa akkosantaṃ vā apaccakkosanaṃ , paharantaṃ vā appaṭipaharaṇaṃ , etaṃ tassa khīṇāsavabrāhmaṇassa na kiñci seyyo , appamattakaṃ seyyo na hoti , adhimattameva seyyoti attho .
Yadā nisedho manaso piyehīti kodhanassa hi kodhuppādova manaso piyo nāma .
Kodho hi panesa mātāpitūsupi buddhādīsupi aparajjhati .
Tasmā yo assa tehi manaso nisedho kodhavasena uppajjamānassa cittassa niggaho , etaṃ na kiñci seyyoti attho .
Hiṃsamanoti kodhamano .
So tassa yato yato vatthuto anāgāmimaggena samugghātaṃ gacchanto nivattati
M2.400P4.149 .Tato tatoti tato tato vatthuto sakalampi vaṭṭadukkhaṃ nivattatiyevāti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Sāriputtattheravatthu sattamaṃ .