Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

11. Pañcasataāgantukabhikkhuvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Pañcasataāgantukabhikkhuvatthu

Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāyāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto pañcasate āgantuke bhikkhū ārabbha kathesi .
KosalaraṭṭheV1.338 kira pañcasatā bhikkhū vassaṃ vasitvā vuṭṭhavassā ‘‘ satthāraṃ passissāmā ’’ ti jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Satthā tesaṃ cariyapaṭipakkhaṃ nisāmetvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –
87.
‘‘ Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya , sukkaṃ bhāvetha paṇḍito ;
Okā anokamāgamma , viveke yattha dūramaṃ .
88.
‘‘ TatrābhiratimiccheyyaP2.162 , hitvā kāme akiñcano ;
Pariyodapeyya attānaṃ , cittaklesehi paṇḍito .
89.
‘‘ Yesaṃ sambodhiyaṅgesu , sammā cittaṃ subhāvitaṃ ;
Ādānapaṭinissagge , anupādāya ye ratā ;
Khīṇāsavā jutimanto , te loke parinibbutā ’’ ti .
Tattha kaṇhaṃ dhamman ti kāyaducaritādibhedaṃ akusalaṃ dhammaṃ vippahāya jahitvā .
Sukkaṃ bhāvethāti paṇḍito bhikkhu abhinikkhamanato paṭṭhāya yāva arahattamaggā kāyasucaritādibhedaṃ sukkaṃ dhammaṃ bhāveyya .
Kathaṃ ?
OkāM1.381 anokamāgammāti okaṃ vuccati ālayo , anokaṃ vuccati anālayo , ālayato nikkhamitvā anālayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ paṭicca ārabbha taṃ patthayamāno bhāveyyāti attho .
Tatrābhiratimiccheyyāti yasmiṃ anālayasaṅkhāte viveke nibbāne imehi sattehi durabhiramaṃ , tatra abhiratiṃ iccheyya .
Hitvā kāmeti vatthukāmakilesakāme hitvā akiñcano hutvā viveke abhiratiṃ iccheyyāti attho .
Cittaklesehīti pañcahi nīvaraṇehi , attānaṃ pariyodapeyya vodāpeyya , parisodheyyāti attho .
Sambodhiyaṅgesūti sambojjhaṅgesu .
Sammā cittaṃ subhāvitan ti hetunā nayena cittaṃ suṭṭhu bhāvitaṃ vaḍḍhitaṃ .
ĀdānapaṭinissaggetiP2.163 ādānaṃ vuccati gahaṇaṃ , tassa paṭinissaggasaṅkhāte aggahaṇe catūhi upādānehi kiñci anupādiyitvā ye ratāti attho .
Jutimantoti ānubhāvavanto , arahattamaggañāṇajutiyā khandhādibhede dhamme jotetvā ṭhitāti attho .
Te loketi imasmiṃ khandhādiloke parinibbutā nāma arahattapattito paṭṭhāya kilesavaṭṭassa khepitattā saupādisesena , carimacittanirodhena khandhavaṭṭassa khepitattā anupādisesena cāti dvīhi parinibbānehi parinibbutā , anupādāno viya padīpo apaṇṇattikabhāvaṃ gatāti attho .
DesanāvasāneV1.339 bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Pañcasataāgantukabhikkhuvatthu ekādasamaṃ .
Paṇḍitavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Chaṭṭho vaggo .