8. Ekaanāgāmittheravatthu
Chandajātoti
V2.169 imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ anāgāmittheraṃ ārabbha kathesi .Ekadivasañhi taṃ theraṃ saddhivihārikā pucchiṃsu –
‘‘ atthi pana vo , bhante , visesādhigamo ’’ ti .
Thero ‘‘ anāgāmiphalaṃ nāma gahaṭṭhāpi pāpuṇanti , arahattaṃ pattakāleyeva tehi saddhiṃ kathessāmī ’’ ti harāyamāno kiñci akathetvāva kālakato suddhāvāsadevaloke nibbatti .
Athassa saddhivihārikā roditvā paridevitvā satthu santikaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā rodantāva ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Atha
P3.289 ne satthā ‘‘ kiṃ , bhikkhave , rodathā ’’ ti āha .‘‘ Upajjhāyo no , bhante , kālakato ’’ ti .
‘‘ Hotu , bhikkhave , mā cintayittha , dhuvadhammo nāmeso ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , mayampi jānāma , apica mayaṃ upajjhāyaṃ visesādhigamaṃ pucchimhā , so kiñci akathetvāva kālakato , tenamha dukkhitā ’’ ti .
Satthā ,‘‘ bhikkhave , mā cintayittha , upajjhāyena vo anāgāmiphalaṃ pattaṃ , so ‘ gihīpetaṃ pāpuṇanti , arahattaṃ patvāva nesaṃ kathessāmī ’ ti harāyanto tumhākaṃ kiñci akathetvā kālaṃ katvā suddhāvāse nibbatto , assāsatha , bhikkhave , upajjhāyo vo kāmesu appaṭibaddhacittataṃ patto ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
218.
‘‘ Chandajāto
M2.189 anakkhāte , manasā ca phuṭo siyā ;Kāmesu ca appaṭibaddhacitto , uddhaṃsototi vuccatī ’’ ti .
Tattha chandajātoti kattukāmatāvasena jātachando ussāhapatto .
Anakkhāteti nibbāne .
Tañhi ‘‘ asukena kataṃ vā nīlādīsu evarūpaṃ vā ’’ ti avattabbatāya anakkhātaṃ nāma .
Manasā ca phuṭo siyāti heṭṭhimehi tīhi maggaphalacittehi phuṭo pūrito bhaveyya .
Appaṭibaddhacittoti anāgāmimaggavasena kāmesu appaṭibaddhacitto .
Uddhaṃsototi evarūpo bhikkhu avihesu
P3.290 nibbattitvā tato paṭṭhāya paṭisandhivasena akaniṭṭhaṃ gacchanto uddhaṃsototi vuccati , tādiso vo upajjhāyoti attho .Desanāvasāne te bhikkhū arahattaphale patiṭṭhahiṃsu , mahājanassāpi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Ekaanāgāmittheravatthu aṭṭhamaṃ .