Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

6. Aññatarabrāhmaṇavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Aññatarabrāhmaṇavatthu

Taṇhāya jāyatīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi .
So kira micchādiṭṭhiko ekadivasaṃ nadītīraṃ gantvā khettaṃ sodheti .
Satthā tassa upanissayasampattiṃ disvā tassa santikaṃ agamāsi .
So satthāraṃ disvāpi sāmīcikammaṃ akatvā tuṇhī ahosi .
Atha naṃ satthā puretaraṃ ālapitvā ,‘‘ brāhmaṇa , kiṃ karosī ’’ ti āha .
‘‘ Khettaṃ , bho gotama , sodhemī ’’ ti .
Satthā ettakameva vatvā gato .
Punadivasepi tassa khettaṃ kasituṃ āgatassa santikaṃ gantvā ,‘‘ brāhmaṇa , kiṃ karosī ’’ ti pucchitvā ‘‘ khettaṃ kasāmi , bho gotamā ’’ ti sutvā pakkāmi .
Punadivasādīsupi tatheva gantvā pucchitvā ,‘‘ bho gotama , khettaṃ vapāmi niddemi rakkhāmī ’’ tiM2.186 sutvā pakkāmi .
Atha naṃ ekadivasaṃ brāhmaṇo āha –
‘‘ bho gotama , tvaṃ mama khettasodhanadivasato paṭṭhāya āgato .
Sace me sassaṃ sampajjissati , tuyhampi saṃvibhāgaṃ karissāmi , tuyhaṃ adatvā sayaṃ na khādissāmi , ito dāni paṭṭhāya tvaṃ mama sahāyo ’’ ti .
Athassa aparena samayena sassaṃ sampajjiP3.285 , tassa ‘‘ sampannaṃ me sassaṃ , sve dāni lāyāpessāmī ’’ ti lāyanatthaṃ kattabbakiccassa rattiṃ mahāmegho vassitvā sabbaṃ sassaṃ hari , khettaṃ tacchetvā ṭhapitasadisaṃ ahosi .
Satthā pana paṭhamadivasaṃyeva ‘‘ taṃ sassaṃ na sampajjissatī ’’ ti aññāsi .
Brāhmaṇo pātova ‘‘ khettaṃ olokessāmī ’’ ti gato tucchaṃ khettaṃ disvā uppannabalavasoko cintesi –
‘‘ samaṇo gotamo mama khettasodhanakālato paṭṭhāya āgatoV2.167 , ahampi naṃ ‘ imasmiṃ sasse nipphanne tuyhampi saṃvibhāgaṃ karissāmi , tuyhaṃ adatvā sayaṃ na khādissāmi , ito paṭṭhāya dāni tvaṃ mama sahāyo ’ ti avacaṃ .
Sopi me manoratho matthakaṃ na pāpuṇī ’’ ti āhārūpacchedaṃ katvā mañcake nipajji .
Athassa satthā gehadvāraṃ agamāsi .
So satthu āgamanaṃ sutvā ‘‘ sahāyaṃ me ānetvā idha nisīdāpethā ’’ ti āha .
Parijano tathā akāsi .
Satthā nisīditvā ‘‘ kahaṃ brāhmaṇo ’’ ti pucchitvā ‘‘ gabbhe nipanno ’’ ti vutte ‘‘ pakkosatha nan ’’ ti pakkosāpetvā āgantvā ekamantaṃ nisinnaṃ āha ‘‘ kiṃ , brāhmaṇā ’’ ti ?
Bho gotama , tumhe mama khettasodhanadivasato paṭṭhāya āgatā , ahampi ‘‘ sasse nipphanne tumhākaṃ saṃvibhāgaṃ karissāmī ’’ ti avacaṃ .
So me manoratho anipphanno , tena me soko uppanno , bhattampi me nacchādetīti .
Atha naṃ satthā ‘‘ jānāsi pana , brāhmaṇa , kiṃ te nissāya soko uppanno ’’ ti pucchitvā ‘‘ na jānāmi , bho gotama , tvaṃ pana jānāsī ’’ ti vutte ,‘‘ āma , brāhmaṇa , uppajjamāno soko vā bhayaṃ vā taṇhaṃ nissāya uppajjatī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
216.
‘‘ TaṇhāyaP3.286 jāyatī soko , taṇhāya jāyatī bhayaṃ ;
Taṇhāya vippamuttassa , natthi soko kuto bhayan ’’ ti .
Tattha taṇhāyāti chadvārikāya taṇhāya , etaṃ taṇhaṃ nissāya uppajjatīti attho .
Desanāvasāne brāhmaṇo sotāpattiphale patiṭṭhahīti .
Aññatarabrāhmaṇavatthu chaṭṭhaṃ .