Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

38. Dhammadinnattherīvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

38. Dhammadinnattherīvatthu

YassātiV2.415P4.229M2.451 imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto dhammadinnaṃ nāma bhikkhuniṃ ārabbha kathesi .
Ekadivasañhi tassā gihikāle sāmiko visākho upāsako satthu santike dhammaṃ sutvā anāgāmiphalaṃ patvā cintesi –
‘‘ mayā sabbaṃ sāpateyyaṃ dhammadinnaṃ paṭicchāpetuṃ vaṭṭatī ’’ ti .
So tato pubbe āgacchanto dhammadinnaṃ vātapānena olokentiṃ disvā sitaṃ karoti .
Taṃ divasaṃ pana vātapānena ṭhitaṃ anolokentova agamāsi .
Sā ‘‘ kiṃ nu kho idan ’’ ti cintetvā ‘‘ hotu , bhojanakāle jānissāmī ’’ ti bhojanavelāya bhattaṃ upanāmesi .
So aññesu divasesu ‘‘ ehi , ekato bhuñjāmā ’’ ti vadati , taṃ divasaṃ pana tuṇhībhūtova bhuñji .
Sā ‘‘ kenacideva kāraṇena kupito bhavissatī ’’ ti cintesi .
Atha naṃ visākho sukhanisinnavelāya taṃ pakkositvā ‘‘ dhammadinne imasmiṃ gehe sabbaṃ sāpateyyaṃ paṭicchāhī ’’ ti āha .
Sā ‘‘ kuddhā nāma sāpateyyaṃ na paṭicchāpenti , kiṃ nu kho etan ’’ ti cintetvā ‘‘ tumhe pana , sāmī ’’ ti āha .
Ahaṃ ito paṭṭhāya na kiñci vicāremīti .
Tumhehi chaḍḍitaṃ kheḷaṃ ko paṭicchissati , evaṃ sante mama pabbajjaṃ anujānāthāti .
So ‘‘ sādhu , bhadde ’’ ti sampaṭicchitvā mahantena sakkārena taṃ bhikkhunīupassayaṃ netvā pabbājesi .
Sā laddhūpasampadā dhammadinnattherī nāma ahosi .
Sā pavivekakāmatāya bhikkhunīhi saddhiṃ janapadaṃ gantvā tattha viharantī na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā ‘‘ idāni maṃ nissāya ñātijanāP4.230 puññāni karissantī ’’ ti punadeva rājagahaṃ paccāgañchi .
Upāsako tassā āgatabhāvaṃ sutvā ‘‘ kena nu kho kāraṇena āgatā ’’ ti bhikkhunīupassayaṃ gantvā theriṃ vanditvā ekamantaṃ nisinno ‘‘ ukkaṇṭhitā nu khosi , ayyeti vattuṃ appatirūpaṃ , pañhamekaṃ naṃ pucchissāmī ’’ ti cintetvā sotāpattimagge pañhaṃ pucchi , sā taṃ vissajjesi .
Upāsako teneva upāyena sesamaggesupi pañhaṃ pucchitvā atikkamma pañhassa puṭṭhakāle tāya ‘‘ accayāsi , āvuso , visākhā ’’ ti vatvā ‘‘ ākaṅkhamāno satthāraṃ upasaṅkamitvā imaṃ pañhaṃ puccheyyāsī ’’ ti vutte theriṃ vanditvā uṭṭhāyāsanā satthu santikaṃM2.452 gantvā taṃ kathāsallāpaṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi .
Satthā ‘‘ sukathitaṃ mama dhītāya dhammadinnāya , ahampetaṃ pañhaṃ vissajjento evameva vissajjeyyan ’’ ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
421.
‘‘ YassaV2.416 pure ca pacchā ca , majjhe ca natthi kiñcanaṃ ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ’’ ti .
Tattha pureti atītesu khandhesu .
Pacchāti anāgatesu khandhesu .
Majjheti paccuppannesu khandhesu .
Natthi kiñcanan ti yassetesu ṭhānesu taṇhāgāhasaṅkhātaṃP4.231 kiñcanaṃ natthi , tamahaṃ rāgakiñcanādīhi akiñcanaṃ kassaci gahaṇassa abhāvena anādānaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Dhammadinnattherīvatthu aṭṭhatiṃsatimaṃ .