Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

9. Cūḷakālaupāsakavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Cūḷakālaupāsakavatthu

AttanāM2.101P3.157 hi katan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto cūḷakālaṃ upāsakaṃ ārabbha kathesi .
Ekadivasañhi mahākālavatthusmiṃ vuttanayeneva umaṅgacorā sāmikehi anubaddhā rattiṃ vihāre dhammakathaṃ sutvā pātova vihārā nikkhamitvā sāvatthiṃ āgacchantassa tassa upāsakassa purato bhaṇḍikaṃ chaḍḍetvā palāyiṃsu .
Manussā taṃ disvā ‘‘ ayaṃ rattiṃ corakammaṃ katvā dhammaṃ suṇanto viya carati , gaṇhatha nan ’’ ti taṃ pothayiṃsu .
Kumbhadāsiyo udakatitthaṃ gacchamānā taṃ disvā ‘‘ apetha , sāmi , nāyaṃ evarūpaṃ karotī ’’ ti taṃ mocesuṃ .
So vihāraṃ gantvā ,‘‘ bhante , ahamhi manussehi nāsito , kumbhadāsiyo me nissāya jīvitaṃ laddhan ’’ ti bhikkhūnaṃ ārocesi .
Bhikkhū tathāgatassa tamatthaṃ ārocesuṃ .
Satthā tesaṃ kathaṃ sutvā ,‘‘ bhikkhave , cūḷakālaupāsako kumbhadāsiyo ceva nissāya , attano ca akaraṇabhāvena jīvitaṃ labhi .
Ime hi nāma sattā attanā pāpakammaṃ katvā nirayādīsu attanāva kilissanti , kusalaṃ katvā pana sugatiñceva nibbānañca gacchantā attanāva visujjhantī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
165.
‘‘ Attanā hi kataṃ pāpaṃ , attanā saṃkilissati ;
Attanā akataṃ pāpaṃ , attanāva visujjhati ;
Suddhī asuddhi paccattaṃ , nāñño aññaṃ visodhaye ’’ ti .
TassatthoP3.158 – yena attanā akusalakammaṃ kataṃ hoti , so catūsu apāyesu dukkhaṃ anubhavantoV2.89 attanāva saṃkilissati .
Yena pana attanā akataṃ pāpaṃ , so sugatiñceva nibbānañca gacchanto attanāva visujjhati .
Kusalakammasaṅkhātā suddhi akusalakammasaṅkhātā ca asuddhi paccattaṃ kārakasattānaṃ attaniyeva vipaccati .
Añño puggalo aññaṃ puggalaṃ na visodhaye neva visodheti , na kilesetīti vuttaṃ hoti .
DesanāvasāneM2.102 cūḷakālo sotāpattiphale patiṭṭhahi , sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Cūḷakālaupāsakavatthu navamaṃ .