Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

5. Dubbacabhikkhuvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Dubbacabhikkhuvatthu

Kuso yathāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi .
Eko kira bhikkhu asañcicca ekaṃ tiṇaṃ chinditvā kukkucce uppanne ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ,‘‘ āvuso , yo tiṇaṃ chindati , tassa kiṃ hotī ’’ ti taṃ attanā katabhāvaṃ ārocetvā pucchi .
Atha naṃ itaro ‘‘ tvaṃM2.302 tiṇassa chinnakāraṇā kiñci hotīti saññaṃ karosi , na ettha kiñci hoti , desetvā pana muccatī ’’ ti vatvā sayampiP3.484 ubhohi hatthehi tiṇaṃ luñcitvā aggahesi .
Bhikkhū taṃ pavattiṃ satthu ārocesuṃ .
Satthā taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –
311.
‘‘ Kuso yathā duggahito , hatthamevānukantati ;
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ , nirayāyupakaḍḍhati .
312.
‘‘ Yaṃ kiñci sithilaṃ kammaṃ , saṃkiliṭṭhañca yaṃ vataṃ ;
Saṅkassaraṃ brahmacariyaṃ , na taṃ hoti mahapphalaṃ .
313.
‘‘ KayirāV2.277 ce kayirāthenaṃ , daḷhamenaṃ parakkame ;
Sithilo hi paribbājo , bhiyyo ākirate rajan ’’ ti .
Tattha kusoti yaṃ kiñci tikhiṇadhāraṃ tiṇaṃ antamaso tālapaṇṇampi , yathā so kuso yena duggahito , tassa hatthaṃ anukantati phāleti , evameva samaṇadhammasaṅkhātaṃ sāmaññampi khaṇḍasīlāditāya dupparāmaṭṭhaṃ nirayāyupakaḍḍhati , niraye nibbattāpetīti attho .
Sithilan ti olīyitvā karaṇena sithilagāhaṃ katvā kataṃ yaṃkiñci kammaṃ .
Saṃkiliṭṭhan tiP3.485 vesiyādikesu agocaresu caraṇena saṃkiliṭṭhaṃ .
Saṅkassaran ti saṅkāhi saritabbaṃ , uposathakiccādīsu aññatarakiccena sannipatitampi saṅghaṃ disvā ‘‘ addhā ime mama cariyaṃ ñatvā maṃ ukkhipitukāmāva sannipatitā ’’ ti evaṃ attano āsaṅkāhi saritaṃ ussaṅkitaṃ parisaṅkitaṃ .
Na taṃ hotīti taṃ evarūpaṃ samaṇadhammasaṅkhātaṃ brahmacariyaṃ tassa puggalassa mahapphalaṃ na hoti , tassa mahapphalābhāveneva bhikkhadāyakānampissa na mahapphalaṃ hotīti attho .
Kayirā ceti tasmā yaṃ kammaṃ kareyya , taṃ kareyyātheva .
Daḷhamenaṃ parakkameti thirakatameva katvā avattasamādāno hutvā enaṃ kayirā .
Paribbājoti sithilabhāvena kato khaṇḍādibhāvappatto samaṇadhammo .
Bhiyyo ākirate rajan ti abbhantare vijjamānaṃ rāgarajādiṃ evarūpo samaṇadhammo apanetuṃ na sakkoti , atha kho tassa upari aparampi rāgarajādiṃ ākiratīti attho .
DesanāvasāneM2.303 bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu , sopi bhikkhu saṃvare ṭhatvā pacchā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇīti .
Dubbacabhikkhuvatthu pañcamaṃ .