Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

4. Khemakaseṭṭhiputtavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Khemakaseṭṭhiputtavatthu

CattāriV2.275 ṭhānānīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto anāthapiṇḍikassa bhāgineyyaṃ khemakaṃ nāma seṭṭhiputtaṃ ārabbha kathesi .
So kira abhirūpo ahosi , yebhuyyena itthiyo taṃ disvā rāgābhibhūtā sakabhāvena saṇṭhātuṃ nāsakkhiṃsu .
Sopi paradārakammābhiratova ahosi .
Atha naṃ rattiṃ rājapurisā gahetvā rañño dassesuṃ .
Rājā mahāseṭṭhissa lajjāmīti taṃ kiñci avatvā vissajjāpesi .
So pana neva viramiP3.482 .
Atha naṃ dutiyampi tatiyampi rājapurisā gahetvā rañño dassesuṃ .
Rājā vissajjāpesiyeva .
Mahāseṭṭhi , taṃ pavattiṃ sutvā taṃ ādāya satthu santikaṃ gantvā taṃ pavattiṃ ārocetvā ,‘‘ bhante , imassa dhammaṃ desethā ’’ ti āha .
Satthā tassa saṃvegakathaṃ vatvā paradārasevanāya dosaṃ dassento imā gāthā abhāsi –
309.
‘‘ Cattāri ṭhānāni naro pamatto ,
Āpajjati paradārūpasevī ;
Apuññalābhaṃ na nikāmaseyyaṃ ,
Nindaṃ tatīyaṃ nirayaṃ catutthaṃ .
310.
‘‘ ApuññalābhoM2.301 ca gatī ca pāpikā ,
Bhītassa bhītāya ratī ca thokikā ;
Rājā ca daṇḍaṃ garukaṃ paṇeti ,
Tasmā naro paradāraṃ na seve ’’ ti .
Tattha ṭhānānīti dukkhakāraṇāni .
Pamattoti sativossaggena samannāgato .
Āpajjatīti pāpuṇāti .
Paradārūpasevīti paradāraṃ upasevanto uppathacārī .
Apuññalābhan ti akusalalābhaṃ .
Na nikāmaseyyan ti yathā icchati , evaṃ seyyaṃ alabhitvā anicchitaṃ parittakameva kālaṃ seyyaṃ labhati .
Apuññalābho cāti evaṃ tassa ayañca apuññalābho , tena ca apuññena nirayasaṅkhātā pāpikā gati hoti .
Ratī ca thokikāti yā tassa bhītassa bhītāya itthiyā saddhiṃ rati , sāpi thokikā parittā hoti .
Garukan ti rājā ca hatthacchedādivasena garukaṃ daṇḍaṃV2.276 paṇeti .
Tasmāti yasmā paradāraṃ sevanto etāni apuññādīni pāpuṇāti , tasmā paradāraṃ na seveyyāti attho .
DesanāvasāneP3.483 khemako sotāpattiphale patiṭṭhahi .
Tato paṭṭhāya mahājano sukhaṃ vītināmesi .
Kiṃ panassa pubbakammanti ?
So kira kassapabuddhakāle uttamamallo hutvā dve suvaṇṇapaṭākā dasabalassa kañcanathūpe āropetvā patthanaṃ paṭṭhapesi ‘‘ ṭhapetvā ñātisālohititthiyo avasesā maṃ disvā rajjantū ’’ ti .
Idamassa pubbakammanti .
Tena taṃ nibbattanibbattaṭṭhāne disvā paresaṃ itthiyo sakabhāvena saṇṭhātuṃ nāsakkhiṃsūti .
Khemakaseṭṭhiputtavatthu catutthaṃ .