8. Sāriputtattheravatthu
Assaddhoti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sāriputtattheraṃ ārabbha kathesi .
Ekasmiñhi samaye tiṃsamattā āraññakā bhikkhū satthu santikaṃ āgantvā vanditvā nisīdiṃsu .
Satthā tesaṃ saha paṭisambhidāhi arahattassūpanissayaṃ disvā sāriputtattheraṃ āmantetvā ‘‘ saddahasi tvaṃ , sāriputta , saddhindriyaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ amatogadhaṃ hoti amatapariyosānan ’’ ti ( saṃ . ni .5.514) evaṃ pañcindriyāni ārabbha pañhaṃ pucchi .
Thero ‘‘ na khvāhaṃ , bhante , ettha bhagavato saddhāya gacchāmi , saddhindriyaṃ … pe … amatapariyosānaṃ .
Yesañhetaṃ , bhante , aññātaṃ assa adiṭṭhaṃ aviditaṃ asacchikataṃ aphassitaṃ paññāya , te tattha paresaṃ
P2.187 saddhāya gaccheyyuṃ .Saddhindriyaṃ … pe … amatapariyosānan ’’ ti ( saṃ . ni .5.514) evaṃ taṃ pañhaṃ byākāsi .
Taṃ sutvā bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ ‘‘ sāriputtatthero micchāgahaṇaṃ neva vissajjesi , ajjāpi sammāsambuddhassa na saddahatiyevā ’’ ti .
Taṃ sutvā satthā ‘‘ kiṃ nāmetaṃ , bhikkhave , vadetha .
Ahañhi ‘ pañcindriyāni abhāvetvā samathavipassanaṃ avaḍḍhetvā
M1.396 maggaphalāni sacchikātuṃ samattho nāma atthīti saddahasi tvaṃ sāriputto ’ ti pucchiṃ .So ‘ evaṃ sacchikaronto atthi nāmāti na saddahāmi , bhante ’ ti kathesi .
Na dinnassa vā katassa vā phalaṃ vipākaṃ na saddahati , nāpi buddhādīnaṃ guṇaṃ na saddahati .
Eso pana attanā paṭividdhesu jhānavipassanāmaggaphaladhammesu paresaṃ saddhāya na gacchati .
Tasmā anupavajjo ’’ ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
97.
‘‘ Assaddho akataññū ca , sandhicchedo ca yo naro ,
Hatāvakāso vantāso , sa ve uttamaporiso ’’ ti .
Tassatho – attano paṭividdhaguṇaṃ paresaṃ kathāya na saddahatīti assaddho .
Akataṃ nibbānaṃ
V1.353 jānātīti akataññūP2.188 , sacchikatanibbānoti attho .Vaṭṭasandhiṃ , saṃsārasandhiṃ chinditvā ṭhitoti sandhicchedo .
Kusalākusalakammabījassa khīṇattā nibbattanāvakāso hato assāti hatāvakāso .
Catūhi maggehi kattabbakiccassa katattā , sabbā āsā iminā vantāti vantāso .
So evarūpo naro .
Paṭividdhalokuttaradhammatāya purisesu uttamabhāvaṃ pattoti purisuttamoti .
Gāthāvasāne te āraññakā tiṃsamattā bhikkhū saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇiṃsu .
Sesajanassāpi satthikā dhammadesanā ahosīti .
Sāriputtattheravatthu aṭṭhamaṃ .