11. Dhammikaupāsakavatthu
Idha modatīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dhammikaupāsakaṃ ārabbha kathesi .
Sāvatthiyaṃ kira pañcasatā dhammikaupāsakā nāma ahesuṃ .
Tesu ekekassa pañca pañca upāsakasatāni parivārā .
Yo tesaṃ jeṭṭhako , tassa satta puttā satta dhītaro .
Tesu ekekassa ekekā salākayāgu salākabhattaṃ pakkhikabhattaṃ nimantanabhattaṃ uposathikabhattaṃ āgantukabhattaṃ saṅghabhattaṃ vassāvāsikaṃ ahosi .
Tepi sabbeva anujātaputtā nāma ahesuṃ .
Iti cuddasannaṃ puttānaṃ bhariyāya upāsakassāti soḷasa salākayāguādīni pavattanti .
Iti so saputtadāro sīlavā
V1.76 kalyāṇadhammo dānasaṃvibhāgarato ahosi .Athassa aparabhāge rogo uppajji , āyusaṅkhāro parihāyi .
So dhammaṃ
P1.130 sotukāmo ‘‘ aṭṭha vā me soḷasa vā bhikkhū pesethā ’’ ti satthu santikaṃ pahiṇi .Satthā pesesi .
Te gantvā tassa mañcaṃ parivāretvā paññattesu āsanesu nisinnā .
‘‘ Bhante , ayyānaṃ me dassanaṃ dullabhaṃ bhavissati , dubbalomhi , ekaṃ me suttaṃ sajjhāyathā ’’ ti vutte ‘‘ kataraṃ suttaṃ sotukāmo upāsakā ’’ ti ?
‘‘ Sabbabuddhānaṃ avijahitaṃ satipaṭṭhānasuttan ’’ ti vutte –
‘‘ ekāyano ayaṃ , bhikkhave , maggo sattānaṃ visuddhiyā ’’ ti
M1.84 ( dī . ni .2.373; ma . ni .1.106) suttantaṃ paṭṭhapesuṃ .Tasmiṃ khaṇe chahi devalokehi sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitā sahassasindhavayuttā diyaḍḍhayojanasatikā cha rathā āgamiṃsu .
Tesu ṭhitā devatā ‘‘ amhākaṃ devalokaṃ nessāma , amhākaṃ devalokaṃ nessāma , ambho mattikabhājanaṃ bhinditvā suvaṇṇabhājanaṃ gaṇhanto viya amhākaṃ devaloke abhiramituṃ idha nibbattāhi , amhākaṃ devaloke abhiramituṃ idha nibbattāhī ’’ ti vadiṃsu .
Upāsako dhammassavanantarāyaṃ anicchanto –
‘‘ āgametha āgamethā ’’ ti āha .
Bhikkhū ‘‘ amhe vāretī ’’ ti saññāya tuṇhī ahesuṃ .
Athassa puttadhītaro ‘‘ amhākaṃ pitā pubbe dhammassavanena atitto ahosi , idāni pana bhikkhū pakkosāpetvā sajjhāyaṃ kāretvā sayameva vāreti , maraṇassa abhāyanakasatto nāma natthī ’’ ti viraviṃsu .
Bhikkhū ‘‘ idāni anokāso ’’ ti uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu .
Upāsako thokaṃ vītināmetvā satiṃ paṭilabhitvā putte pucchi –
‘‘ kasmā kandathā ’’ ti ?
‘‘ Tāta , tumhe bhikkhū pakkosāpetvā dhammaṃ suṇantā sayameva vārayittha , atha mayaṃ ‘ maraṇassa abhāyanakasatto nāma natthī ’ ti kandimhā ’’ ti
P1.131 .‘‘ Ayyā pana kuhin ’’ ti ?
‘‘‘ Anokāso ’ ti uṭṭhāyāsanā pakkantā , tātā ’’ ti .
‘‘ Nāhaṃ , ayyehi saddhiṃ kathemī ’’ ti vutte ‘‘ atha kena saddhiṃ kathethā ’’ ti .
‘‘ Chahi devalokehi devatā cha rathe alaṅkaritvā ādāya ākāse ṭhatvā ‘ amhāhi devaloke abhirama , amhākaṃ devaloke abhiramā ’ ti saddaṃ karonti , tāhi saddhiṃ kathemī ’’ ti .
‘‘ Kuhiṃ , tāta , rathā , na mayaṃ passāmā ’’ ti ?
‘‘ Atthi pana mayhaṃ ganthitāni pupphānī ’’ ti ?
‘‘ Atthi , tātā ’’ ti .
‘‘ Kataro devaloko ramaṇīyo ’’ ti ?
‘‘ Sabbabodhisattānaṃ buddhamātāpitūnañca vasitaṭṭhānaṃ tusitabhavanaṃ ramaṇīyaṃ , tātā ’’ ti .
‘‘ Tena hi ‘ tusitabhavanato āgatarathe laggatū ’ ti pupphadāmaṃ khipathā ’’ ti .
Te khipiṃsu .
Taṃ rathadhure laggitvā ākāse olambi .
Mahājano tadeva passati , rathaṃ na passati .
Upāsako ‘‘ passathetaṃ pupphadāman ’’ ti vatvā ,‘‘ āma , passāmā ’’ ti vutte –
‘‘ etaṃ tusitabhavanato āgatarathe olambati , ahaṃ tusitabhavanaṃ gacchāmi
V1.77 , tumhe mā cintayittha , mama santike nibbattitukāmā hutvā mayā kataniyāmeneva puññāni karothā ’’ ti vatvā kālaṃ katvā rathe patiṭṭhāsi .Tāvadevassa
M1.85 tigāvutappamāṇo saṭṭhisakaṭabhārālaṅkārapaṭimaṇḍito attabhāvo nibbatti , accharāsahassaṃ parivāresi , pañcavīsatiyojanikaṃ kanakavimānaṃ pāturahosi .Tepi bhikkhū vihāraṃ anuppatte satthā pucchi –
‘‘ sutā , bhikkhave , upāsakena dhammadesanā ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , antarāyeva pana ‘ āgamethā ’ ti vāresi .
Athassa puttadhītaro kandiṃsu
P1.132 .Mayaṃ ‘ idāni anokāso ’ ti uṭṭhāyāsanā nikkhantā ’’ ti .
‘‘ Na so , bhikkhave , tumhehi saddhiṃ kathesi , chahi devalokehi devatā cha rathe alaṅkaritvā āharitvā taṃ upāsakaṃ pakkosiṃsu .
So dhammadesanāya antarāyaṃ anicchanto tāhi saddhiṃ kathesī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhikkhave ’’ ti .
‘‘ Idāni kuhiṃ nibbatto ’’ ti ?
‘‘ Tusitabhavane , bhikkhave ’’ ti .
‘‘ Bhante , idāni idha ñātimajjhe modamāno vicaritvā idāneva gantvā puna modanaṭṭhāneyeva nibbatto ’’ ti .
‘‘ Āma , bhikkhave , appamattā hi gahaṭṭhā vā pabbajitā vā sabbattha modantiyevā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
16.
‘‘ Idha modati pecca modati ,
Katapuñño ubhayattha modati ;
So modati so pamodati ,
Disvā kammavisuddhimattano ’’ ti .
Tattha katapuññoti nānappakārassa kusalassa kārako puggalo ‘‘ akataṃ vata me pāpaṃ , kataṃ me kalyāṇan ’’ ti idha kammamodanena , pecca vipākamodanena modati .
Evaṃ ubhayattha modati nāma .
Kammavisuddhin ti dhammikaupāsakopi attano kammavisuddhiṃ puññakammasampattiṃ disvā kālakiriyato pubbe idhalokepi modati , kālaṃ katvā idāni paralokepi atimodatiyevāti .
Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti .
Dhammikaupāsakavatthu ekādasamaṃ .