Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

8. Udānavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Udānavatthu

Anekajātisaṃsāran ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā bodhirukkhamūle nisinno udānavasena udānetvā aparabhāge ānandattherena puṭṭho kathesi .
So hi bodhirukkhamūle nisinno sūriye anatthaṅgateyeva mārabalaṃ viddhaṃsetvā paṭhamayāme pubbenivāsapaṭicchādakaṃ tamaṃ padāletvā majjhimayāme dibbacakkhuṃ visodhetvā pacchimayāme sattesu kāruññataṃ paṭicca paccayākāre ñāṇaṃ otāretvā taṃ anulomapaṭilomavasena sammasanto aruṇuggamanavelāya sammāsambodhiṃ abhisambujjhitvā anekehi buddhasatasahassehi avijahitaṃ udānaṃ udānento imā gāthā abhāsi –
153.
‘‘ Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvissaṃ anibbisaṃ ;
Gahakāraṃ gavesanto , dukkhā jāti punappunaṃ .
154.
‘‘ GahakārakaV2.71P3.128 diṭṭhosi , puna gehaṃ na kāhasi ;
Sabbā te phāsukā bhaggā , gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ ;
Visaṅkhāragataṃ cittaṃ , taṇhānaṃ khayamajjhagā ’’ ti .
Tattha gahakāraṃ gavesantoti ahaṃ imassa attabhāvasaṅkhātassa gehassa kārakaṃ taṇhāvaḍḍhakiṃ gavesanto yena ñāṇena sakkā taṃ daṭṭhuṃM2.81 , tassa bodhiñāṇassatthāya dīpaṅkarapādamūle katābhinīhāro ettakaṃ kālaṃ anekajātisaṃsāraṃ anekajātisatasahassasaṅkhātaṃ imaṃ saṃsāravaṭṭaṃ anibbisaṃ taṃ ñāṇaṃ avindanto alabhantoyeva sandhāvissaṃ saṃsariṃ , aparāparaṃ anuvicarinti attho .
Dukkhā jāti punappunan ti idaṃ gahakārakagavesanassa kāraṇavacanaṃ .
Yasmā jarābyādhimaraṇamissitāya jāti nāmesā punappunaṃ upagantuṃ dukkhā , na ca sā tasmiṃ adiṭṭhe nivattati .
Tasmā taṃ gavesanto sandhāvissanti attho .
Diṭṭhosīti sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhantena mayā idāni diṭṭhosi .
Puna gehan ti puna imasmiṃ saṃsāravaṭṭe attabhāvasaṅkhātaṃ mama gehaṃ na kāhasi .
Sabbā te phāsukā bhaggāti tava sabbā avasesā kilesaphāsukā mayā bhaggā .
Gahakūṭaṃ visaṅkhatan ti imassa tayā katassa attabhāvagehassa avijjāsaṅkhātaṃP3.129 kaṇṇikamaṇḍalampi mayā viddhaṃsitaṃ .
Visaṅkhāragataṃ cittan ti idāni mama cittaṃ visaṅkhāraṃ nibbānaṃ ārammaṇakaraṇavasena gataṃ anupaviṭṭhaṃ .
Taṇhānaṃ khayamajjhagāti taṇhānaṃ khayasaṅkhātaṃ arahattaṃ adhigatosmīti .
Udānavatthu aṭṭhamaṃ .