Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

2. Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu

NaV2.285M2.310 hi etehīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ hatthācariyapubbakaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .
So kira ekadivasaṃ aciravatīnadītīre hatthidamakaṃ ‘‘ ekaṃ hatthiṃ damessāmī ’’ ti attanā icchitaṃ kāraṇaṃ sikkhāpetuṃ asakkontaṃ disvā samīpe ṭhite bhikkhū āmantetvā āha –
‘‘ āvuso , sace ayaṃ hatthācariyo imaṃ hatthiṃ asukaṭṭhāne nāma vijjheyya , khippameva imaṃ kāraṇaṃ sikkhāpeyyā ’’ ti .
So tassa kathaṃ sutvā tathā katvā taṃ hatthiṃ sudantaṃ damesi .
Te bhikkhū taṃ pavattiṃ satthu ārocesuṃ .
Satthā taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā ‘‘ saccaṃ kira tayā evaṃ vuttan ’’ ti pucchitvā ‘‘ saccaṃ , bhante ’’ ti vutte vigarahitvā ‘‘ kiṃ te , moghapurisa , hatthiyānena vā aññena vā dantena .
Na hi etehi yānehi agatapubbaṃ ṭhānaṃ gantuṃ samatthāP4.6 nāma atthi , attanā pana sudantena sakkā agatapubbaṃ ṭhānaṃ gantuṃ , tasmā attānameva damehi , kiṃ te etesaṃ damanenā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
323.
‘‘ Na hi etehi yānehi , gaccheyya agataṃ disaṃ ;
Yathāttanā sudantena , danto dantena gacchatī ’’ ti .
Tassattho – yāni tāni hatthiyānādīni yānāni , na hi etehi yānehi koci puggalo supinantenapi agatapubbattā ‘‘ agatan ’’ ti saṅkhātaṃ nibbānadisaṃ tathā gaccheyya , yathā pubbabhāge indriyadamena aparabhāge ariyamaggabhāvanāya sudantena danto nibbisevano sappañño puggalo taṃ agatapubbaṃ disaṃ gacchati , dantabhūmiṃ pāpuṇāti .
Tasmā attadamanameva tato varanti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu dutiyaṃ .