11. Kuhakabrāhmaṇavatthu

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Kuhakabrāhmaṇavatthu

Kiṃ teti imaṃ dhammadesanaṃ satthā kūṭāgārasālāyaṃ viharanto ekaṃ vaggulivataṃ kuhakabrāhmaṇaṃ ārabbha kathesi .

SoP4.153 kira vesālinagaradvāre ekaṃ kakudharukkhaṃ āruyha dvīhi pādehi rukkhasākhaṃ gaṇhitvā adhosiro olambanto ‘‘ kapilānaṃ me sataṃ detha , kahāpaṇe detha , paricārikaṃ detha , no ce dassatha , ito patitvā maranto nagaraṃ anagaraṃ karissāmī ’’ ti vadati .

Tathāgatassa bhikkhusaṅghaparivutassa nagaraṃ pavisanakāle bhikkhū taṃ brāhmaṇaṃ disvā nikkhamanakālepi naṃ tatheva olambantaṃ passiṃsu .

Nāgarāpi ‘‘ ayaṃ pātova paṭṭhāya evaṃ olambanto patitvā maranto nagaraṃ anagaraṃ kareyyā ’’ ti cintetvā nagaravināsabhītā ‘‘ yaṃ so yācati , sabbaṃ demā ’’ ti paṭissuṇitvā adaṃsu .

So otaritvā sabbaṃ gahetvā agamāsi .

Bhikkhū vihārūpacāre taṃ gāviṃ viya viravitvā gacchantaṃ disvā sañjānitvā ‘‘ laddhaṃ teM2.403 , brāhmaṇa , yathāpatthitan ’’ ti pucchitvā ‘‘ āma , laddhaṃ me ’’ ti sutvā antovihāraṃ gantvā tathāgatassa tamatthaṃ ārocesuṃ .

Satthā ‘‘ na , bhikkhave , idāneva so kuhakacoro , pubbepi kuhakacoroyeva ahosi .

Idāni panesaP4.154 bālajanaṃ vañceti , tadā pana paṇḍite vañcetuṃ nāsakkhī ’’ ti vatvā tehi yācito atītamāhari .

Atīte ekaṃ kāsikagāmaṃ nissāya eko kuhakatāpaso vāsaṃ kappesi .

Taṃ ekaṃ kulaṃ paṭijaggi .

Divā uppannakhādanīyabhojanīyato attano puttānaṃ viya tassapi ekaṃ koṭṭhāsaṃ deti , sāyaṃ uppannakoṭṭhāsaṃ ṭhapetvā dutiyadivase deti .

Athekadivasaṃ sāyaṃ godhamaṃsaṃ labhitvā sādhukaṃ pacitvā tato koṭṭhāsaṃ ṭhapetvā dutiyadivase tassa adaṃsu .

Tāpaso maṃsaṃ khāditvāva rasataṇhāya baddho ‘‘ kiṃ maṃsaṃ nāmetan ’’ ti pucchitvā ‘‘ godhamaṃsan ’’ ti sutvā bhikkhāya caritvā sappidadhikaṭukabhaṇḍādīniV2.372 gahetvā paṇṇasālaṃ gantvā ekamantaṃ ṭhapesi .

Paṇṇasālāya pana avidūre ekasmiṃ vammike godharājā viharati .

So kālena kālaṃ tāpasaṃ vandituṃ āgacchati .

Taṃdivasaṃ panesa ‘‘ taṃ vadhissāmī ’’ ti daṇḍaṃ paṭicchādetvā tassa vammikassa avidūre ṭhāne niddāyanto viya nisīdi .

Godharājā vammikato nikkhamitvā tassa santikaṃ āgacchantova ākāraṃ sallakkhetvā ‘‘ na me ajja ācariyassa ākāro ruccatī ’’ ti tatova nivatti .

Tāpaso tassa nivattanabhāvaṃ ñatvā tassaP4.155 māraṇatthāya daṇḍaṃ khipi , daṇḍo virajjhitvā gato .

Godharājāpi dhammikaṃ pavisitvā tato sīsaṃ nīharitvā āgatamaggaṃ olokento tāpasaṃ āha –

‘‘ Samaṇaṃ taṃ maññamāno , upagacchimasaññataṃ ;

So maṃ daṇḍena pāhāsi , yathā asamaṇo tathā .

‘‘ Kiṃ te jaṭāhi dummedha , kiṃ te ajinasāṭiyā ;

Abbhantaraṃ te gahanaṃ , bāhiraṃ parimajjasī ’’ ti .( jā .1.4.97-98);

Atha naṃ tāpaso attano santakena palobhetuṃ evamāha –

‘‘ Ehi godha nivattassu , bhuñja sālīnamodanaṃ ;

Telaṃ loṇañca me atthi , pahūtaṃ mayha pipphalī ’’ ti .( jā .1.4.99);

TaṃM2.404 sutvā godharājā ‘‘ yathā yathā tvaṃ kathesi , tathā tathā me palāyitukāmatāva hotī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –

‘‘ Esa bhiyyo pavekkhāmi , vammikaṃ sataporisaṃ ;

Telaṃ loṇañca kittesi , ahitaṃ mayha pipphalī ’’ ti .( jā .1.4.100);

Evañca pana vatvā ‘‘ ahaṃ ettakaṃ kālaṃ tayi samaṇasaññaṃ akāsiṃ , idāni pana te maṃ paharitukāmatāya daṇḍo khitto , tassa khittakāleyeva asamaṇoP4.156 jāto .

Kiṃ tādisassa duppaññassa puggalassa jaṭāhi , kiṃ sakhurena ajinacammena .

Abbhantarañhi te gahanaṃ , kevalaṃ bāhirameva parimajjasī ’’ ti āha .

Satthā imaṃ atītaṃ āharitvā ‘‘ tadā esa kuhako tāpasoV2.373 ahosi , godharājā pana ahamevā ’’ ti vatvā jātakaṃ samodhānetvā tadā godhapaṇḍitena tassa niggahitakāraṇaṃ dassento imaṃ gāthamāha –

394.

‘‘ Kiṃ te jaṭāhi dummedha , kiṃ te ajinasāṭiyā ;

Abbhantaraṃ te gahanaṃ , bāhiraṃ parimajjasī ’’ ti .( jā .1.4.98);

Tattha kiṃ te jaṭāhīti ambho duppañña tava baddhāhipi imāhi jaṭāhi sakhurāya nivatthāyapi imāya ajinacammasāṭikāya ca kimatthoti .

Abbhantaran ti abbhantarañhi te rāgādikilesagahanaṃ , kevalaṃ hatthilaṇḍaṃ assalaṇḍaṃ viya maṭṭhaṃ bāhiraṃ parimajjasīti attho .

Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .

Kuhakabrāhmaṇavatthu ekādasamaṃ .

Issues

Select Version

Dhammapada-aṭṭhakathā

Dhammapada-aṭṭhakathā