9. Bālisikavatthu
Na tena ariyo hotīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ ariyaṃ nāma bālisikaṃ ārabbha kathesi .
Ekadivasañhi
P3.397 satthā tassa sotāpattimaggassūpanissayaṃ disvā sāvatthiyā uttaradvāragāme piṇḍāya caritvā bhikkhusaṅghaparivuto tato āgacchati .Tasmiṃ khaṇe so bālisiko balisena macche gaṇhanto buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ disvā balisayaṭṭhiṃ chaḍḍetvā aṭṭhāsi .
Satthā tassa avidūre
M2.251 ṭhāne nivattitvā ṭhito ‘‘ tvaṃ kiṃ nāmosī ’’ ti sāriputtattherādīnaṃ nāmāni pucchi .Tepi ‘‘ ahaṃ sāriputto ahaṃ moggallāno ’’ ti attano attano nāmāni kathayiṃsu .
Bālisiko cintesi –
‘‘ satthā sabbesaṃ nāmāni pucchati , mamampi nāmaṃ pucchissati maññe ’’ ti .
Satthā tassa icchaṃ ñatvā ,‘‘ upāsaka , tvaṃ ko nāmosī ’’ ti pucchitvā ‘‘ ahaṃ , bhante , ariyo nāmā ’’ ti vutte ‘‘ na , upāsaka , tādisā pāṇātipātino ariyā nāma honti , ariyā pana mahājanassa ahiṃsanabhāve ṭhitā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
270.
‘‘ Na tena ariyo hoti , yena pāṇāni hiṃsati ;
Ahiṃsā sabbapāṇānaṃ , ariyoti pavuccatī ’’ ti .
Tattha
V2.229P3.398 ahiṃsāti ahiṃsanena .Idaṃ vuttaṃ hoti – yena hi pāṇāni hiṃsati , na tena kāraṇena ariyo hoti .
Yo pana sabbapāṇānaṃ pāṇiādīhi ahiṃsanena mettādibhāvanāya patiṭṭhitattā hiṃsato ārāva ṭhito , ayaṃ ariyoti vuccatīti attho .
Desanāvasāne bālisiko sotāpattiphale patiṭṭhahi , sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Bālisikavatthu navamaṃ .