Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

8. Aññatarabhikkhuvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Aññatarabhikkhuvatthu

Appamādarato bhikkhūti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .
So kira satthu santike yāva arahattā kammaṭṭhānaṃ kathāpetvā araññaṃ pavisitvā ghaṭento vāyamanto arahattaṃ pattuṃ nāsakkhi .
So ‘‘ visesetvā kammaṭṭhānaṃ kathāpessāmī ’’ ti tato nikkhamitvā satthu santikaṃ āgacchanto antarāmagge mahantaṃ dāvaggiṃ uṭṭhitaṃ disvā vegena ekaṃ muṇḍapabbatamatthakaṃ abhiruyha nisinno araññaṃP1.282 ḍayhamānaṃ aggiṃ disvā ārammaṇaṃ gaṇhi –
‘‘ yathā ayaṃ aggi mahantāni ca khuddakāni ca upādānāni ḍahanto gacchati , evaṃ ariyamaggañāṇaggināpi mahantāni ca khuddakāni ca saṃyojanāni ḍahantena gantabbaṃ bhavissatī ’’ ti .
Satthā gandhakuṭiyaṃ nisinnova tassa cittācāraṃ ñatvā ,‘‘ evameva , bhikkhu , mahantānipi khuddakānipi upādānāni viya imesaṃ sattānaṃ abbhantare uppajjamānāni aṇuṃthūlāni saṃyojanāni , tāniM1.179 ñāṇagginā jhāpetvā abhabbuppattikāni kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti vatvā obhāsaṃ vissajjetvā tassa bhikkhuno abhimukhe nisinno viya paññāyamāno imaṃ obhāsagāthamāha –
31.
‘‘ Appamādarato bhikkhu , pamāde bhayadassi vā ;
Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ , ḍahaṃ aggīva gacchatī ’’ ti .
Tattha appamādaratoti appamāde rato abhirato , appamādena vītināmentoti attho .
Pamāde bhayadassi vāti nirayuppattiādikaṃ pamāde bhayaṃ bhayato passanto , tāsaṃ vā uppattīnaṃ mūlattā pamādaṃ bhayato passanto .
Saṃyojanan ti vaṭṭadukkhena saddhiṃ yojanaṃ bandhanaṃ pajānaṃ vaṭṭe osīdāpanasamatthaṃ dasavidhaṃ saṃyojanaṃ .
Aṇuṃ thūlan ti mahantañca khuddakañca .
Ḍahaṃ aggīva gacchatīti yathā ayaṃ aggī etaṃ mahantañcaP1.283 khuddakañca upādānaṃ ḍahantova gacchati .
EvamesoV1.160 appamādarato bhikkhu appamādādhigatena ñāṇagginā etaṃ saṃyojanaṃ ḍahanto abhabbuppattikaṃ karonto gacchatīti attho .
Gāthāpariyosāne so bhikkhu yathānisinnova sabbasaṃyojanāni jhāpetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā ākāsenāgantvā tathāgatassa suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ thometvā vaṇṇetvā vandamānova pakkāmīti .
Aññatarabhikkhuvatthu aṭṭhamaṃ .