Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

3. Ekudānakhīṇāsavattheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Ekudānakhīṇāsavattheravatthu

Na tāvatāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ekudānattheraṃ nāma khīṇāsavaṃ ārabbha kathesi .
So kira ekakova ekasmiṃ vanasaṇḍe viharati , ekamevassa udānaṃ paguṇaṃ –
‘‘ Adhicetaso appamajjato ,
Munino monapathesu sikkhato ;
Sokā na bhavanti tādino ,
Upasantassa sadā satīmato ’’ ti .( pāci .153; udā .37);
So kira uposathadivasesu sayameva dhammassavanaṃ ghosetvā imaṃ gāthaṃ vadati .
Pathaviundriyanasaddo viya devatānaṃ sādhukārasaddo hoti .
Athekasmiṃ uposathadivase pañcapañcasataparivārā dve tipiṭakadharā bhikkhū tassa vasanaṭṭhānaṃ agamaṃsu .
So te disvāva tuṭṭhamānaso ‘‘ sādhu vo kataṃ idha āgacchantehi , ajja mayaṃP3.385 tumhākaṃ dhammaṃ suṇissāmā ’’ ti āha .
Atthi pana , āvuso , idha dhammaṃ sotukāmāti .
Atthi , bhante , ayaṃ vanasaṇḍo dhammassavanadivase devatānaṃ sādhukārasaddena ekaninnādo hotīti .
Tesu eko tipiṭakadharo dhammaṃ osāresi , eko kathesi .
Ekadevatāpi sādhukāraṃ nādāsi .
Te āhaṃsu –
‘‘ tvaṃ , āvuso , dhammassavanadivase imasmiṃ vanasaṇḍe devatā mahantena saddena sādhukāraṃ dentīti vadesi , kiṃ nāmetan ’’ ti .
Bhante , aññesu divasesu sādhukārasaddena ekaninnādo eva hoti , na ajja panaM2.244 jānāmi ‘‘ kimetan ’’ ti .
‘‘ Tena hi , āvuso , tvaṃ tāva dhammaṃ kathehī ’’ ti .
SoV2.222 bījaniṃ gahetvā āsane nisinno tameva gāthaṃ vadesi .
Devatā mahantena saddena sādhukāramadaṃsu .
Atha nesaṃ parivārā bhikkhū ujjhāyiṃsu ‘‘ imasmiṃ vanasaṇḍe devatā mukholokanena sādhukāraṃ dadanti , tipiṭakadharabhikkhūsu ettakaṃ bhaṇantesupi kiñci pasaṃsanamattampi avatvā ekena mahallakattherena ekagāthāya kathitāya mahāsaddena sādhukāraṃ dadantī ’’ ti .
Tepi vihāraṃ gantvā satthu tamatthaṃ ārocesuṃ .
SatthāP3.386 ‘‘ nāhaṃ , bhikkhave , yo bahumpi uggaṇhati vā bhāsati vā , taṃ dhammadharoti vadāmi .
Yo pana ekampi gāthaṃ uggaṇhitvā saccāni paṭivijjhati , ayaṃ dhammadharo nāmā ’’ ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
259.
‘‘ Na tāvatā dhammadharo , yāvatā bahu bhāsati ;
Yo ca appampi sutvāna , dhammaṃ kāyena passati ;
Sa ve dhammadharo hoti , yo dhammaṃ nappamajjatī ’’ ti .
Tattha yāvatāti yattakena uggahaṇadhāraṇavācanādinā kāraṇena bahuṃ bhāsati , tāvattakena dhammadharo na hoti , vaṃsānurakkhako pana paveṇipālako nāma hoti .
Yo ca appampīti yo pana appamattakampi sutvā dhammamanvāya atthamanvāya dhammānudhammappaṭipanno hutvā nāmakāyena dukkhādīni parijānanto catusaccadhammaṃ passati , sa ve dhammadharo hoti .
Yo dhammaṃ nappamajjatīti yopi āraddhavīriyo hutvā ajja ajjevāti paṭivedhaṃ ākaṅkhanto dhammaṃ nappamajjati , ayampi dhammadharoyevāti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Ekudānakhīṇāsavattheravatthu tatiyaṃ .