40. Devahitabrāhmaṇavatthu
Pubbenivāsan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto devahitabrāhmaṇassa pañhaṃ ārabbha kathesi .
Ekasmiñhi samaye bhagavā vātarogena ābādhiko hutvā upavāṇattheraṃ uṇhodakatthāya devahitabrāhmaṇassa santikaṃ pahiṇi .
So gantvā satthu ābādhikabhāvaṃ ācikkhitvā uṇhodakaṃ yāci , taṃ sutvā brāhmaṇo tuṭṭhamānaso hutvā ‘‘ lābhā vata me , yaṃ mama santikaṃ sammāsambuddho uṇhodakassatthāya sāvakaṃ pahiṇī ’’ ti uṇhodakassa kājaṃ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṃ upavāṇattherassa pādāsi .
Thero taṃ gāhāpetvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ uṇhodakena nhāpetvā uṇhodakena phāṇitaṃ āloḷetvā bhagavato pādāsi , tassa taṅkhaṇeyeva so ābādho paṭipassambhi .
Brāhmaṇo cintesi
P4.233 –‘‘ kassa nu kho deyyadhammo dinno mahapphalo hoti , satthāraṃ pucchissāmī ’’ ti so satthu santikaṃ gantvā tamatthaṃ pucchanto imaṃ gāthamāha –
‘‘ Kattha dajjā deyyadhammaṃ , kattha dinnaṃ mahapphalaṃ ;
Kathañhi yajamānassa , kathaṃ ijjhati dakkhiṇā ’’ ti .( saṃ . ni .1.199);
Athassa satthā ‘‘ evarūpassa brāhmaṇassa dinnaṃ mahapphalaṃ hotī ’’ ti vatvā brāhmaṇaṃ pakāsento imaṃ gāthamāha –
423.
‘‘ Pubbenivāsaṃ
M2.454 yo vedi , saggāpāyañca passati ;Atho jātikkhayaṃ patto , abhiññāvosito muni ;( Saṃ . ni .1.199);
Sabbavositavosānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ’’ ti .
Tassattho – yo pubbenivāsaṃ pākaṭaṃ katvā jānāti , chabbīsatidevalokabhedaṃ saggañca catubbidhaṃ apāyañca dibbacakkhunā passati , atho jātikkhayasaṅkhātaṃ arahattaṃ patto , abhiññeyyaṃ
V2.418 dhammaṃ abhijānitvā pariññeyyaṃ parijānitvā pahātabbaṃ pahāya sacchikātabbaṃ sacchikatvā vosiko niṭṭhānaṃ patto , vusitavosānaṃ vā patto , āsavakkhayapaññāya monabhāvaṃ pattattā muni , tamahaṃ sabbesaṃ kilesānaṃ vosānaṃ arahattamaggañāṇaṃ brahmacariyavāsaṃ vutthabhāvena sabbavositavosānaṃ brāhmaṇaṃ vadāmīti .Desanāvasāne
P4.234 bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsu .Brāhmaṇopi pasannamānaso saraṇesu patiṭṭhāya upāsakattaṃ pavedesīti .
Devahitabrāhmaṇavatthu cattālīsaṃ .
Brāhmaṇavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Chabbīsatimo vaggo .