Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

12. Aṅkuravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

12. Aṅkuravatthu

Tiṇadosānīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā paṇḍukambalasilāyaṃ viharanto aṅkuraṃ ārabbha kathesi .
Vatthu ‘‘ ye jhānappasutā dhīrā ’’ ti ( dha . pa .181) gāthāyaM2.356 vitthāritameva .
Vuttañhetaṃ tattha indakaṃ ārabbha .
So kira anuruddhattherassa antogāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa attano ābhataṃ kaṭacchumattakaṃ bhikkhaṃ dāpesi .
Tadassa puññaṃ aṅkurena dasavassasahassāni dvādasayojanikaṃ uddhanapantiṃ katvā dinnadānato mahapphalataraṃ jātaṃ .
Tasmā evamāha .
Evaṃ vutte satthā ,‘‘ aṅkura , dānaṃ nāma viceyya dātuṃ vaṭṭati , evaṃ taṃ sukhette suvuttabījaṃ viya mahapphalaṃ hoti .
Tvaṃ pana tathā nākāsi , tena teP4.81 dānaṃ na mahapphalaṃ jātan ’’ ti imamatthaṃ vibhāvento –
‘‘ Viceyya dānaṃ dātabbaṃ , yattha dinnaṃ mahapphalaṃ ;
Viceyya dānaṃ sugatappasatthaṃ ,
Ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke ;
Etesu dinnāni mahapphalāni ,
Bījāni vuttāni yathāsukhette ’’ ti .( pe . va .329)–
VatvāV2.328 uttarimpi dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –
356.
‘‘ Tiṇadosāni khettāni , rāgadosā ayaṃ pajā ;
Tasmā hi vītarāgesu , dinnaṃ hoti mahapphalaṃ .
357.
‘‘ Tiṇadosāni khettāni , dosadosā ayaṃ pajā ;
Tasmā hi vītadosesu , dinnaṃ hoti mahapphalaṃ .
358.
‘‘ Tiṇadosāni khettāni , mohadosā ayaṃ pajā ;
Tasmā hi vītamohesu , dinnaṃ hoti mahapphalaṃ .
359.
‘‘ Tiṇadosāni khettāni , icchādosā ayaṃ pajā ;
Tasmā hi vigaticchesu , dinnaṃ hoti mahapphalan ’’ ti .
Tattha tiṇadosānīti sāmākādīni tiṇāni uṭṭhahantāni pubbaṇṇāparaṇṇāni khettāni dūsenti , tena tāni na bahuphalāni honti .
Evaṃ sattānampi anto rāgo uppajjanto satte dūseti , tena tesu dinnaṃ mahapphalaṃ na hotiP4.82 .
Khīṇāsavesu dinnaṃ pana mahapphalaṃ hoti .
Tena vuttaṃ –
‘‘ TiṇadosāniM2.357 khettāni , rāgadosā ayaṃ pajā ;
Tasmā hi vītarāgesu , dinnaṃ hoti mahapphalan ’’ ti .
–
Sesagāthāsupi eseva nayo .
Desanāvasāne aṅkuro ca indako ca sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu , sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Aṅkuravatthu dvādasamaṃ .
Taṇhāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Catuvīsatimo vaggo .