7. Ānandattherapañhavatthu
Dullabhoti
V2.143 imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto ānandattherassa pañhaṃ ārabbha kathesi .Thero hi ekadivasaṃ divāṭṭhāne nisinno cintesi –
‘‘ hatthājānīyo
P3.248 chaddantakule vā uposathakule vā uppajjati , assājānīyo sindhavakule vā valāhakassarājakule vā , usabho goājanīyo dakkhiṇapathetiādīni vadantena satthārā hatthiājānīyādīnaṃ uppattiṭṭhānādīni kathitāni , purisājānīyo pana kahaṃ nu kho uppajjatī ’’ ti .So satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīditvā etamatthaṃ pucchi .
Satthā ,‘‘ ānanda , purisājānīyo nāma sabbattha nuppajjati , ujukato pana tiyojanasatāyāme vitthārato aḍḍhateyyasate āvaṭṭato navayojanasatappamāṇe majjhimapadesaṭṭhāne uppajjati .
Uppajjanto ca pana na yasmiṃ vā tasmiṃ vā kule uppajjati , khattiyamahāsālabrāhmaṇamahāsālakulānaṃ pana aññatarasmiṃyeva uppajjatī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
193.
‘‘ Dullabho purisājañño , na so sabbattha jāyati ;
Yattha so jāyatī dhīro , taṃ kulaṃ sukhamedhatī ’’ ti .
Tattha dullabhoti purisājañño hi dullabho , na hatthiājānīyādayo viya sulabho , so sabbattha paccantadese vā nīcakule vā na jāyati , majjhimadesepi mahājanassa abhivādanādisakkārakaraṇaṭṭhāne khattiyabrāhmaṇakulānaṃ aññatarasmiṃ kule jāyati .
Evaṃ jāyamāno yattha so jāyati dhīro uttamapañño sammāsambuddho
P3.249 , taṃ kulaṃ sukhamedhatīti sukhappattameva hotīti attho .Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Ānandattherapañhavatthu sattamaṃ .