10. Cundasūkarikavatthu

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Cundasūkarikavatthu

Idha socetīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto cundasūkarikaṃ nāma purisaṃ ārabbha kathesi .

SoM1.81 kira pañcapaṇṇāsa vassāni sūkare vadhitvā khādanto ca vikkiṇanto ca jīvikaṃ kappesi .

Chātakāle sakaṭena vīhiṃ ādāya janapadaṃ gantvā ekanāḷidvenāḷimattena gāmasūkarapotakeP1.126 kiṇitvā sakaṭaṃ pūretvā āgantvā pacchānivesane vajaṃ viya ekaṃ ṭhānaṃ parikkhipitvā tattheva tesaṃ nivāpaṃ ropetvā , tesu nānāgacche ca sarīramalañca khāditvā vaḍḍhitesu yaṃ yaṃ māretukāmo hoti , taṃ taṃ āḷāne niccalaṃ bandhitvā sarīramaṃsassa uddhumāyitvā bahalabhāvatthaṃ caturassamuggarena pothetvā ,‘‘ bahalamaṃso jāto ’’ ti ñatvā mukhaṃ vivaritvā antare daṇḍakaṃ datvā lohathāliyā pakkuthitaṃ uṇhodakaṃ mukhe āsiñcati .

Taṃ kucchiṃ pavisitvā pakkuthitaṃ karīsaṃ ādāya adhobhāgena nikkhamati , yāva thokampi karīsaṃ atthi , tāva āvilaṃ hutvā nikkhamati , suddhe udare acchaṃ anāvilaṃ hutvā nikkhamati .

Athassa avasesaṃ udakaṃ piṭṭhiyaṃ āsiñcati .

Taṃ kāḷacammaṃ uppāṭetvā gacchati .

Tato tiṇukkāya lomāni jhāpetvā tikhiṇena asinā sīsaṃ chindati .

Paggharaṇataṃ lohitaṃ bhājanena paṭiggahetvā maṃsaṃ lohitena madditvā pacitvā puttadāramajjhe nisinno khāditvā sesaṃ vikkiṇāti .

Tassa imināva niyāmena jīvikaṃ kappentassa pañcapaṇṇāsa vassāni atikkantāniV1.74 .

Tathāgate dhuravihāre vasante ekadivasampi pupphamuṭṭhimattena pūjā vā kaṭacchumattaṃ bhikkhadānaṃ vā aññaṃ vā kiñci puññaṃ nāma nāhosi .

Athassa sarīre rogo uppajji , jīvantassevaP1.127 avīcimahānirayasantāpo upaṭṭhahi .

Avīcisantāpo nāma yojanasate ṭhatvā olokentassa akkhīnaṃ bhijjanasamattho pariḷāho hoti .

Vuttampi cetaṃ –

‘‘ Tassa ayomayā bhūmi , jalitā tejasāyutā ;

Samantā yojanasataṃ , pharitvā tiṭṭhati sabbadā ’’ ti .( ma . ni .3.267; a . ni .3.36);

Nāgasenattherena panassa pākatikaggisantāpato adhimattatāya ayaṃ upamā vuttā –

‘‘ yathā , mahārāja , kūṭāgāramatto pāsāṇopi nerayikaggimhi pakkhitto khaṇena vilayaṃ gacchati , nibbattasattā panettha kammabalenaM1.82 mātukucchigatā viya na vilīyantī ’’ ti ( mi . pa .2.4.6).

Tassa tasmiṃ santāpe upaṭṭhite kammasarikkhako ākāro uppajji .

Gehamajjheyeva sūkararavaṃ ravitvā jaṇṇukehi vicaranto puratthimavatthumpi pacchimavatthumpi gacchati .

Athassa gehamānusakā taṃ daḷhaṃ gahetvā mukhaṃ pidahanti .

Kammavipāko nāma na sakkā kenaci paṭibāhituṃ .

So viravantova ito cito ca vicarati .

Samantā sattasu gharesu manussā niddaṃ na labhanti .

Maraṇabhayena tajjitassa pana bahinikkhamanaṃ nivāretuṃ asakkonto sabbo gehajano yathā antoṭhito bahi vicarituṃ na sakkoti , tathā gehadvārāni thaketvā bahigehaṃ parivāretvā rakkhanto acchati .

Itaro antogeheyeva nirayasantāpena viravanto ito cito ca vicarati .

Evaṃ sattadivasāni vicaritvā aṭṭhame divase kālaṃ katvā avīcimahāniraye nibbatti .

Avīcimahānirayo devadūtasuttena ( ma . ni .3.261 ādayo ; a . ni .3.36) vaṇṇetabboti .

Bhikkhū tassa gharadvārena gacchantāP1.128 taṃ saddaṃ sutvā ,‘‘ sūkarasaddo ’’ ti saññino hutvā vihāraṃ gantvā satthu santike nisinnā evamāhaṃsu –

‘‘ bhante , cundasūkaritassa gehadvāraṃ pidahitvā sūkarānaṃ māriyamānānaṃ ajja sattamo divaso , gehe kāci maṅgalakiriyā bhavissati maññe .

Ettake nāma , bhante , sūkare mārentassa ekampi mettacittaṃ vā kāruññaṃ vā natthi , na vata no evarūpo kakkhaḷo pharuso satto diṭṭhapubbo ’’ ti .

Satthā –

‘‘ na , bhikkhave , so ime sattadivase sūkare māreti , kammasarikkhakaṃ panassa vipākaṃ udapādi , jīvantasseva avīcimahānirayasantāpo upaṭṭhāsi .

So tena santāpena satta divasāni sūkararavaṃV1.75 ravanto antonivesane vicaritvā ajja kālaṃ katvā avīcimhi nibbatto ’’ ti vatvā ,‘‘ bhante , idha loke evaṃ socitvā puna gantvā socanaṭṭhāneyeva nibbatto ’’ ti vutte ,‘‘ āma , bhikkhave , pamattā nāma gahaṭṭhā vā hontu pabbajitā vā , ubhayattha socantiyevā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –

15.

‘‘ Idha socati pecca socati ,

Pāpakārī ubhayattha socati ;

So socati so vihaññati ;

Disvā kammakiliṭṭhamattano ’’ ti .

TatthaM1.83 pāpakārīti nānappakārassa pāpakammassa kārako puggalo ‘‘ akataṃ vata me kalyāṇaṃ , kataṃ pāpan ’’ ti ekaṃseneva maraṇasamaye idha socati , idamassa kammasocanaṃ .

Vipākaṃ anubhavanto pana pecca socati .

Idamassa paraloke vipākasocanaṃ .

Evaṃ so ubhayattha socati yeva .

Teneva kāraṇena jīvamānoyeva so cundasūkarikopi socati .

Disvā kammakiliṭṭhan tiP1.129 attano kiliṭṭhakammaṃ passitvā nānappakārakaṃ vilapanto vihaññatīti .

Gāthāpariyosāne bahū sotāpannādayo ahesuṃ .

Mahājanassa sātthikā dhammadesanā jātāti .

Cundasūkarikavatthu dasamaṃ .

Issues

Select Version

Dhammapada-aṭṭhakathā

Dhammapada-aṭṭhakathā