Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

9. Dhammikattheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Dhammikattheravatthu

Na attahetūti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dhammikattheraṃ ārabbha kathesi .
Sāvatthiyaṃ kireko upāsako dhammena samena agāraṃ ajjhāvasati .
So pabbajitukāmo hutvā ekadivasaṃ bhariyāya saddhiṃ nisīditvāM1.378 sukhakathaṃ kathento āha –
‘‘ bhadde , icchāmahaṃ pabbajitun ’’ ti .
‘‘ Tena hi , sāmi , āgamehi tāvaP2.158 , yāvāhaṃ kucchigataṃ dārakaṃ vijāyāmī ’’ ti .
So āgametvā dārakassa padasā gamanakāle puna taṃ āpucchitvā ‘‘ āgamehi tāva , sāmi , yāvāyaṃ vayappatto hotī ’’ ti vutte ‘‘ kiṃ me imāya apalokitāya vā anapalokitāya vā , attano dukkhanissaraṇaṃ karissāmī ’’ ti nikkhamitvā pabbaji .
So kammaṭṭhānaṃ gahetvā ghaṭento vāyamanto attano pabbajitakiccaṃ niṭṭhapetvā tesaṃ dassanatthāya puna sāvatthiṃ gantvā puttassa dhammakathaṃ kathesi .
Sopi nikkhamitvā pabbaji , pabbajitvā ca pana naV1.336 cirasseva arahattaṃ pāpuṇi .
Purāṇadutiyikāpissa ‘‘ yesaṃ atthāya ahaṃ gharāvāse vaseyyaṃ , te ubhopi pabbajitā , idāni me kiṃ gharāvāsena , pabbajissāmī ’’ ti nikkhamitvā pabbaji , pabbajitvā ca pana na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi .
Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ –
‘‘ āvuso , dhammikaupāsako attano dhamme patiṭṭhitattā nikkhamitvā pabbajitvā arahattaṃ patto puttadārassāpi patiṭṭhā jāto ’’ ti .
Satthā āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘ imāya nāmā ’’’ ti vutte ,‘‘ bhikkhave , paṇḍitena nāma neva attahetu , na parahetu samiddhi icchitabbā , dhammikenevaP2.159 pana dhammapaṭisaraṇena bhavitabban ’’ ti anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
84.
‘‘ Na attahetu na parassa hetu ,
Na puttamicche na dhanaṃ na raṭṭhaṃ ;
Na iccheyya adhammena samiddhimattano ,
Sa sīlavā paññavā dhammiko siyā ’’ ti .
Tattha na attahetūti paṇḍito nāma attahetu vā parahetu vā pāpaṃ na karoti .
Na puttamiccheti puttaṃ vā dhanaṃ vā raṭṭhaṃ vā pāpakammena na iccheyya , etānipi icchato pāpakammaṃ na karotiyevāti attho .
Samiddhimattanoti yā attano samiddhi , tampi adhammena na iccheyya , samiddhikāraṇāpi pāpaṃ na karotīti attho .
Sa sīlavāti yo evarūpo puggaloM1.379 , so eva sīlavā ca paññavā ca dhammiko ca siyā , na aññoti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Dhammikattheravatthu navamaṃ .