Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

11. Kisāgotamīvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

11. Kisāgotamīvatthu

TaṃP3.432 puttapasusammattan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kisāgotamiṃ ārabbha kathesi .
Vatthu sahassavagge –
‘‘ Yo ca vassasataṃ jīve , apassaṃ amataṃ padaṃ ;
Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo , passato amataṃ padan ’’ ti .( dha . pa .114)–
Gāthāvaṇṇanāya vitthāretvā kathitaṃ .
Tadā hi satthā ‘‘ kisāgotami laddhā te ekaccharamattā siddhatthakā ’’ ti āha .
‘‘ Na laddhā , bhante , sakalagāme jīvantehi kira matakā eva bahutarā ’’ ti .
Atha naṃ satthā ‘‘ tvaṃ ‘ mameva putto mato ’ ti sallakkhesi , dhuvadhammo esa sabbasattānaṃ .
Maccurājā hi sabbasatte aparipuṇṇajjhāsaye eva mahogho viya parikaḍḍhamāno apāyasamudde pakkhipatī ’’ ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
287.
‘‘ Taṃ puttapasusammattaṃ , byāsattamanasaṃ naraṃ ;
Suttaṃ gāmaṃ mahoghova , maccu ādāya gacchatī ’’ ti .
Tattha taṃ puttapasusammattan ti taṃ rūpabalādisampanne putte ca pasū ca labhitvā ‘‘ mama puttāP3.433 abhirūpā balasampannā paṇḍitā sabbakiccasamatthā , mama goṇā abhirūpā arogā mahābhāravahā , mama gāvī bahukhīrā ’’ ti evaṃ puttehi ca pasūhi ca sammattaṃ naraṃ .
Byāsattamanasan ti hiraññasuvaṇṇādīsu vā pattacīvarādīsu vā kiñcideva labhitvā tato uttaritaraṃ patthanatāya āsattamānasaṃ vā , cakkhuviññeyyādīsu ārammaṇesu vuttappakāresu vā parikkhāresu yaṃ yaṃ laddhaṃ hoti , tattha tattheva lagganatāya byāsattamānasaṃM2.271 vā .
Suttaṃ gāman ti niddaṃ upagataṃ sattanikāyaṃ .
Mahoghovāti yathā evarūpaṃ gāmaṃ gambhīravitthato mahanto mahānadīnaṃ oghoV2.248 antamaso sunakhampi asesetvā sabbaṃ ādāya gacchati , evaṃ vuttappakāraṃ naraṃ maccu ādāya gacchatīti attho .
Desanāvasāne kisāgotamī sotāpattiphale patiṭṭhahi , sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Kisāgotamīvatthu ekādasamaṃ .