Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

1. Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu

KoM1.212V1.189P1.333 imaṃ pathaviṃ vicessatīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā sāvatthiyaṃ viharanto pathavikathāpasute pañcasate bhikkhū ārabbha kathesi .
Te kira bhagavatā saddhiṃ janapadacārikaṃ caritvā jetavanaṃ āgantvā sāyanhasamaye upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā attanā gatagataṭṭhānesu ‘‘ asukagāmato asukagāmagamanaṭṭhāne samaṃ visamaṃ kaddamabahulaṃ sakkharabahulaṃ kāḷamattikaṃ tambamattikan ’’ ti pathavikathaṃ kathesuṃ .
Satthā āgantvā ,‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ,‘‘ bhante , amhehi vicaritaṭṭhāne pathavikathāyā ’’ ti vutte ,‘‘ bhikkhave , esā bāhirapathavī nāma , tumhehi ajjhuttikapathaviyaṃ parikammaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti vatvā imā dve gāthā abhāsi –
44.
‘‘ Ko imaṃ pathaviṃ vicessati ,
Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ ;
Ko dhammapadaṃ sudesitaṃ ,
Kusalo pupphamiva pacessati .
45.
‘‘ SekhoP1.334 pathaviṃ vicessati ,
Yamalokañca imaṃ sadevakaṃ ;
Sekho dhammapadaṃ sudesitaṃ ,
Kusalo pupphamiva pacessatī ’’ ti .
Tattha ko iman ti ko imaṃ attabhāvasaṅkhātaṃ pathaviṃ .
Vicessatīti attano ñāṇena vicinissati vijānissati , paṭivijjhissati , sacchikarissatīti attho .
Yamalokañcāti catubbidhaṃ apāyalokañca .
Imaṃ sadevakan ti imaṃ manussalokañca devalokena saddhiṃ ko vicessatiV1.190 vicinissati vijānissati paṭivijjhissati sacchikarissatīti pucchi .
Ko dhammapadaṃ sudesitan ti yathāsabhāvato kathitattā sudesitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyadhammasaṅkhātaṃ dhammapadaṃ kusalo mālākāro pupphaṃ vicinanto viya koM1.213 pacessati vicinissati vijānissati upaparikkhissati paṭivijjhissati , sacchikarissatīti attho .
Sekhoti adhisīlasikkhā , adhicittasikkhā , adhipaññāsikkhāti imā tisso sikkhā sikkhanato sotāpattimaggaṭṭhaṃ ādiṃ katvā yāva arahattamaggaṭṭhā sattavidho sekho imaṃ attabhāvasaṅkhātaṃ pathaviṃ arahattamaggena tato chandarāgaṃ apakaḍḍhanto vicessati vicinissati vijānissatiP1.335 paṭivijjhissati sacchikarissati .
Yamalokañcāti taṃ yathāvuttapakāraṃ yamalokañca imaṃ manussalokañca saha devehi sadevakaṃ sveva vicessati vicinissati vijānissati paṭivijjhissati sacchikarissati .
Sekhoti sveva sattavidho sekho , yathā nāma kusalo mālākāro pupphārāmaṃ pavisitvā taruṇamakuḷāni ca pāṇakaviddhāni ca milātāni ca gaṇṭhikajātāni ca pupphāni vajjetvā sobhanāni sujātasujātāneva pupphāni vicināti , evameva imaṃ sukathitaṃ suniddiṭṭhaṃ bodhipakkhiyadhammapadampi paññāya pacessati vicinissati upaparikkhissati paṭivijjhissati sacchikarissatīti satthā sayameva pañhaṃ vissajjesi .
Desanāvasāne pañcasatāpi bhikkhū saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇiṃsu .
Sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Pathavikathāpasutapañcasatabhikkhuvatthu paṭhamaṃ .