Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

10. Attadatthattheravatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Attadatthattheravatthu

Attadatthan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto attadatthattheraṃ ārabbha kathesi .
Satthārā hi parinibbānakāle ,‘‘ bhikkhave , ahaṃ ito catumāsaccayena parinibbāyissāmī ’’ ti vutte uppannasaṃvegā sattasatā puthujjanā bhikkhū satthu santikaṃ avijahitvā ‘‘ kiṃ nu kho , āvuso , karissāmā ’’ ti sammantayamānā vicaranti .
Attadatthatthero pana cintesi –
‘‘ satthā kira catumāsaccayena parinibbāyissati , ahañcamhi avītarāgo , satthari dharamāneyeva arahattatthāya vāyamissāmī ’’ ti .
So bhikkhūnaṃ santikaṃ na gacchati .
Atha naṃ bhikkhū ‘‘ kasmā , āvuso , tvaṃ neva amhākaṃ santikaṃ āgacchasi , na kiñci mantesī ’’ ti vatvā satthu santikaṃ netvā ‘‘ ayaṃ , bhante , evaṃ nāma karotī ’’ ti ārocayiṃsu .
So satthārāpi ‘‘ kasmā evaṃ karosī ’’ ti vutte ‘‘ tumhe kira , bhante , catumāsaccayenaP3.159 parinibbāyissatha , ahaṃ tumhesu dharantesuyeva arahattappattiyā vāyamissāmī ’’ ti .
Satthā tassa sādhukāraṃ datvā ,‘‘ bhikkhave , yassa mayi sineho atthi , tena attadatthena viya bhavituṃ vaṭṭati .
Na hi gandhādīhi pūjentā maṃ pūjenti , dhammānudhammapaṭipattiyā pana maṃ pūjenti .
Tasmā aññenapi attadatthasadiseneva bhavitabban ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
166.
‘‘ Attadatthaṃ paratthena , bahunāpi na hāpaye ;
Attadatthamabhiññāya , sadatthapasuto siyā ’’ ti .
Tassattho – gihibhūtā tāva kākaṇikamattampi attano atthaṃ sahassamattenāpi parassa atthenaV2.90 na hāpaye .
Kākaṇikamattenāpi hissa attadatthova khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā nipphādeyya , na parattho .
IdaṃM2.103 pana evaṃ akathetvā kammaṭṭhānasīsena kathitaṃ , tasmā ‘‘ attadatthaṃ na hāpemī ’’ ti bhikkhunā nāma saṅghassa uppannaṃ cetiyapaṭisaṅkharaṇādikiccaṃ vā upajjhāyādivattaṃ vā na hāpetabbaṃ .
Ābhisamācārikavattañhi pūrentoyeva ariyaphalādīni sacchikaroti , tasmā ayampi attadatthova .
Yo pana accāraddhavipassako ‘‘ ajja vā suve vā ’’ ti paṭivedhaṃ patthayamāno vicarati , tena upajjhāyavattādīnipi hāpetvā attano kiccameva kātabbaṃ .
Evarūpañhi attadatthamabhiññāya ‘‘ ayaṃ me attano attho ’’ ti sallakkhetvāP3.160 , sadatthapasuto siyāti tasmiṃ sake atthe uyyuttapayutto bhaveyyāti .
Desanāvasāne so thero arahatte patiṭṭhahi , sampattabhikkhūnampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Attadatthattheravatthu dasamaṃ .
Attavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Dvādasamo vaggo .