4. Lāludāyittheravatthu
Asajjhāyamalāti
V2.200 imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto lāludāyittheraṃ ārabbha kathesi .Sāvatthiyaṃ kira pañcakoṭimattā ariyasāvakā vasanti , dve koṭimattā puthujjanā vasanti .
Tesu ariyasāvakā purebhattaṃ
P3.345 dānaṃ datvā pacchābhattaṃ sappitelamadhuphāṇitavatthādīni gahetvā vihāraṃ gantvā dhammakathaṃ suṇanti .Dhammaṃ sutvā gamanakāle ca sāriputtamoggallānānaṃ guṇakathaṃ kathenti .
Udāyitthero tesaṃ kathaṃ sutvā ‘‘ etesaṃ tāva dhammaṃ sutvā tumhe evaṃ kathetha , mama dhammakathaṃ sutvā kiṃ nu kho na kathessathā ’’ ti vadati .
Manussā tassa kathaṃ sutvā ‘‘ ayaṃ eko dhammakathiko bhavissati , imassapi amhehi dhammakathaṃ sotuṃ vaṭṭatī ’’ ti te ekadivasaṃ theraṃ yācitvā ,‘‘ bhante , ajja amhākaṃ dhammassavanadivaso ’’ ti saṅghassa dānaṃ datvā ,‘‘ bhante , tumhe amhākaṃ divā dhammakathaṃ katheyyāthā ’’ ti āhaṃsu .
Sopi tesaṃ adhivāsesi .
Tehi dhammassavanavelāya āgantvā ,‘‘ bhante , no dhammaṃ kathethā ’’ ti vutte lāludāyitthero āsane nisīditvā cittabījaniṃ gahetvā
M2.221 cālento ekampi dhammapadaṃ adisvā ‘‘ ahaṃ sarabhaññaṃ bhaṇissāmi , añño dhammakathaṃ kathetū ’’ ti vatvā otari .Te aññena dhammakathaṃ kathāpetvā sarabhāṇatthāya puna taṃ āsanaṃ āropayiṃsu .
So punapi kiñci adisvā ‘‘ ahaṃ rattiṃ kathessāmi , añño sarabhaññaṃ bhaṇatū ’’ ti vatvā āsanā otari .
Te aññena sarabhaññaṃ bhaṇāpetvā puna rattiṃ theraṃ ānayiṃsu .
So rattimpi kiñci adisvā ‘‘ ahaṃ paccūsakāle kathessāmi , rattiṃ añño kathetū ’’ ti vatvā otari .
Te aññena rattiṃ kathāpetvā
P3.346 puna paccūse taṃ ānayiṃsu .So punapi kiñci nāddasa .
Mahājano leḍḍudaṇḍādīni gahetvā ,‘‘ andhabāla , tvaṃ sāriputtamoggallānānaṃ vaṇṇe kathiyamāne evañcevañca vadesi , idāni kasmā na kathesī ’’ ti santajjetvā palāyantaṃ anubandhi .
So palāyanto ekissā vaccakuṭiyā pati .
Mahājano kathaṃ samuṭṭhāpesi –
‘‘ ajja lāludāyī sāriputtamoggallānānaṃ guṇakathāya pavattamānāya ussūyanto attano dhammakathikabhāvaṃ pakāsetvā manussehi sakkāraṃ katvā ‘ dhammaṃ suṇomā ’ ti vutte catukkhattuṃ āsane nisīditvā kathetabbayuttakaṃ kiñci apassanto ‘ tvaṃ amhākaṃ
V2.201 ayyehi sāriputtamoggallānattherehi saddhiṃ yugaggāhaṃ gaṇhāsī ’ ti leḍḍudaṇḍādīni gahetvā santajjetvā palāpiyamāno vaccakuṭiyā patito ’’ ti .Satthā āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ‘‘ na , bhikkhave , idāneva , pubbepi eso gūthakūpe nimuggoyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āharitvā –
‘‘ Catuppado ahaṃ samma , tvampi samma catuppado ;
Ehi samma nivattassu , kiṃ nu bhīto palāyasi .
‘‘ Asucipūtilomosi , duggandho vāsi sūkara ;
Sace yujjhitukāmosi , jayaṃ samma dadāmi te ’’ ti .( jā .1.2.5-6)–
Imaṃ
P3.347 jātakaṃ vitthāretvā kathesi .Tadā sīho sāriputto ahosi , sūkaro lāludāyīti .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā ,‘‘ bhikkhave , lāludāyinā appamattakova dhammo uggahito , sajjhāyaṃ pana neva
M2.222 akāsi , kiñci pariyattiṃ uggahetvā tassā asajjhāyakaraṇaṃ malamevā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha – 241.
‘‘ Asajjhāyamalā mantā , anuṭṭhānamalā gharā ;
Malaṃ vaṇṇassa kosajjaṃ , pamādo rakkhato malan ’’ ti .
Tattha asajjhāyamalāti yākāci pariyatti vā sippaṃ vā yasmā asajjhāyantassa ananuyuñjantassa vinassati vā nirantaraṃ vā na upaṭṭhāti , tasmā ‘‘ asajjhāyamalā mantā ’’ ti vuttaṃ .
Yasmā pana gharāvāsaṃ vasantassa uṭṭhāyuṭṭhāya jiṇṇapaṭisaṅkharaṇādīni akarontassa gharaṃ nāma vinassati , tasmā ‘‘ anuṭṭhānamalā gharā ’’ ti vuttaṃ .
Yasmā gihissa vā pabbajitassa vā kosajjavasena sarīrapaṭijagganaṃ vā parikkhārapaṭijagganaṃ vā akarontassa kāyo dubbaṇṇo hoti , tasmā ‘‘ malaṃ vaṇṇassa kosajjan ’’ ti vuttaṃ .
Yasmā gāvo rakkhantassa pamādavasena niddāyantassa vā kīḷantassa vā tā gāvo atitthapakkhandanādinā
P3.348 vā vāḷamigacorādiupaddavena vā paresaṃ sālikhettādīni otaritvā khādanavasena vināsaṃ āpajjanti , sayampi daṇḍaṃ vā paribhāsaṃ vā pāpuṇāti , pabbajitaṃ vā pana cha dvārāni arakkhantaṃ pamādavasena kilesā otaritvā sāsanā cāventi , tasmā ‘‘ pamādo rakkhato malan ’’ ti vuttaṃ .So hissa vināsāvahanena malaṭṭhāniyattā malanti attho .
Desanāvasāne
V2.202 bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .Lāludāyittheravatthu catutthaṃ .