3. Padhānikatissattheravatthu
Attānañceti
V2.79 imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto padhānikatissattheraṃ ārabbha kathesi .So kira satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā pañcasate bhikkhū ādāya araññe vassaṃ upagantvā ,‘‘ āvuso , dharamānakassa buddhassa santike vo kammaṭṭhānaṃ gahitaṃ , appamattāva samaṇadhammaṃ karothā ’’ ti ovaditvā sayaṃ gantvā nipajjitvā supati .
Te bhikkhū paṭhamayāme caṅkamitvā majjhimayāme vihāraṃ pavisanti .
So niddāyitvā pabuddhakāle tesaṃ santikaṃ gantvā ‘‘ kiṃ tumhe ‘ nipajjitvā niddāyissāmā ’ ti āgatā , sīghaṃ nikkhamitvā
P3.143 samaṇadhammaṃ karothā ’’ ti vatvā sayaṃ gantvā tatheva supati .Itare majjhimayāme bahi caṅkamitvā pacchimayāme vihāraṃ pavisanti .
So punapi pabujjhitvā tesaṃ santikaṃ gantvā te vihārā nīharitvā sayaṃ puna gantvā tatheva supati .
Tasmiṃ niccakālaṃ evaṃ karonte te bhikkhū sajjhāyaṃ vā kammaṭṭhānaṃ
M2.91 vā manasikātuṃ nāsakkhiṃsu , cittaṃ aññathattaṃ agamāsi .Te ‘‘ amhākaṃ ācariyo ativiya āraddhavīriyo , pariggaṇhissāma nan ’’ ti pariggaṇhantā tassa kiriyaṃ disvā ‘‘ naṭṭhamhā , āvuso , ācariyo no tuccharavaṃ ravatī ’’ ti vadiṃsu .
Tesaṃ ativiya niddāya kilamantānaṃ ekabhikkhupi visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi .
Te vuṭṭhavassā satthu santikaṃ gantvā satthārā katapaṭisanthārā ‘‘ kiṃ , bhikkhave , appamattā hutvā samaṇadhammaṃ karitthā ’’ ti pucchitā tamatthaṃ ārocesuṃ .
Satthā ‘‘ na , bhikkhave , idāneva , pubbepesa tumhākaṃ antarāyamakāsiyevā ’’ ti vatvā tehi yācito –
‘‘ Amātāpitarasaṃvaḍḍho , anācerakule vasaṃ ;
Nāyaṃ kālaṃ akālaṃ vā , abhijānāti kukkuṭo ’’ ti .( jā .1.1.119)–
Imaṃ akālarāvikukkuṭajātakaṃ vitthāretvā kathesi .
‘‘ Tadā hi so kukkuṭo ayaṃ padhānikatissatthero ahosi , ime pañca satā bhikkhū te māṇavā ahesuṃ , disāpāmokkho ācariyo ahamevā ’’ ti satthā imaṃ jātakaṃ vitthāretvā ,‘‘ bhikkhave , paraṃ ovadantena nāma attā sudanto kātabbo .
Evaṃ ovadanto hi
P3.144 sudanto hutvā dameti nāmā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha – 159.
‘‘ Attānañce
V2.80 tathā kayirā , yathāññamanusāsati ;Sudanto vata dametha , attā hi kira duddamo ’’ ti .
Tassattho – yo hi bhikkhu ‘‘ paṭhamayāmādīsu caṅkamitabban ’’ ti vatvā paraṃ ovadati , sayaṃ caṅkamanādīni adhiṭṭhahanto attānañce tathā kayirā , yathāññamanusāsati , evaṃ sante sudanto vata damethāti yena guṇena paraṃ anusāsati , tena attanā sudanto hutvā dameyya .
Attā hi kira duddamoti ayañhi attā nāma duddamo .
Tasmā yathā so sudanto hoti , tathā dametabboti .
Desanāvasāne pañca satāpi te bhikkhū arahattaṃ pāpuṇiṃsūti .
Padhānikatissattheravatthu tatiyaṃ .