8. Kālattheravatthu

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Kālattheravatthu

YoV2.87 sāsanan ti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto kālattheraṃ ārabbha kathesi .

Sāvatthiyaṃ kirekā itthī mātuṭṭhāne ṭhatvā taṃ theraṃ upaṭṭhahi .

Tassā paṭivissakagehe manussā satthu santike dhammaṃ sutvā āgantvā ‘‘ aho buddhā nāma acchariyā , aho dhammadesanā madhurā ’’ ti pasaṃsanti .

Sā itthī tesaṃ kathaṃ sutvā ,‘‘ bhante , ahampi satthu dhammadesanaṃ sotukāmā ’’ ti tassa ārocesi .

So ‘‘ tattha mā gamī ’’ ti taṃ nivāresi .

Sā punadivase punadivasepīti yāvatatiyaṃ tena nivāriyamānāpi sotukāmāva ahosi .

Kasmā so panetaṃ nivāresīti ?

Evaṃ kirassa ahosi –

‘‘ satthu santike dhammaṃ sutvā mayi bhijjissatī ’’ ti .

Sā ekadivasaṃ pātova bhuttapātarāsā uposathaṃ samādiyitvā ,‘‘ amma , sādhukaṃ ayyaṃ pariviseyyāsī ’’ ti dhītaraṃ āṇāpetvā vihāraṃ agamāsi .

Dhītāpissā taṃ bhikkhuṃ āgatakāle parivisitvā ‘‘ kuhiṃ mahāupāsikā ’’ ti vuttā ‘‘ dhammassavanāyaM2.100 vihāraṃ gatā ’’ ti āha .

So taṃP3.156 sutvāva kucchiyaṃ uṭṭhitena ḍāhena santappamāno ‘‘ idāni sā mayi bhinnā ’’ ti vegena gantvā satthu santike dhammaṃ suṇamānaṃ disvā satthāraṃ āha ,‘‘ bhante , ayaṃ itthī dandhā sukhumaṃ dhammakathaṃ na jānāti , imissā khandhādipaṭisaṃyuttaṃ sukhumaṃ dhammakathaṃ akathetvā dānakathaṃ vā sīlakathaṃ vā kathetuṃ vaṭṭatī ’’ ti .

Satthā tassajjhāsayaṃ viditvā ‘‘ tvaṃ duppañño pāpikaṃ diṭṭhiṃ nissāya buddhānaṃ sāsanaṃ paṭikkosasi .

Attaghātāyeva vāyamasī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –

164.

‘‘ Yo sāsanaṃ arahataṃ , ariyānaṃ dhammajīvinaṃ ;

Paṭikkosati dummedho , diṭṭhiṃ nissāya pāpikaṃ ;

Phalāni kaṭṭhakasseva , attaghātāya phallatī ’’ ti .

Tassattho – yo dummedho puggalo attano sakkārahānibhayena pāpikaṃ diṭṭhiṃ nissāya ‘‘ dhammaṃ vā sossāma , dānaṃ vā dassāmā ’’ ti vadante paṭikkosanto arahataṃ ariyānaṃ dhammajīvinaṃ buddhānaṃ sāsanaṃ paṭikkosati , tassa taṃ paṭikkosanaṃ sā ca pāpikā diṭṭhi veḷusaṅkhātassa kaṭṭhakassa phalāni viya hoti .

Tasmā yathā kaṭṭhako phalāni gaṇhanto attaghātāya phallati , attano ghātatthameva phalati , evaṃ sopi attaghātāya phallatīti .

Vuttampi cetaṃ –

‘‘ PhalaṃV2.88 ve kadaliṃ hanti , phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ ;

Sakkāro kāpurisaṃ hanti , gabbho assatariṃ yathā ’’ ti .( cūḷava .335; a . ni .4.68);

Desanāvasāne upāsikā sotāpattiphale patiṭṭhahi , sampattaparisāyapi sātthikā dhammadesanā ahosīti .

Kālattheravatthu aṭṭhamaṃ .

Issues

Select Version

Dhammapada-aṭṭhakathā

Dhammapada-aṭṭhakathā