Issues
Select Version
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

4. Mahāmoggallānattherapañhavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Mahāmoggallānattherapañhavatthu

SaccaṃV2.183M2.203 bhaṇeti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto mahāmoggallānattherassa pañhaṃ ārabbha kathesi .
Ekasmiñhi samaye thero devacārikaṃ gantvā mahesakkhāya devatāya vimānadvāre ṭhatvā taṃ attano santikaṃ āgantvā vanditvā ṭhitaṃ evamāha –
‘‘ devate mahatī te sampatti , kiṃ kammaṃ katvā imaṃ alatthā ’’ ti ?
‘‘ Mā maṃ , bhante , pucchathā ’’ ti .
Devatā kira attano parittakammena lajjamānā evaṃ vadati .
Sā pana therena ‘‘ kathehiyevā ’’ ti vuccamānā āha –
‘‘ bhante , mayā neva dānaṃ dinnaṃ , na pūjā katā , na dhammo suto , kevalaṃ saccamattaṃ rakkhitan ’’ ti .
Thero aññāni vimānadvārāniP3.315 gantvā āgatāgatā aparāpi devadhītaro pucchi .
Tāsupi tatheva niguhitvā theraṃ paṭibāhituṃ asakkontīsu ekā tāva āha –
‘‘ bhante , mayā neva dānādīsu kataṃ nāma atthi , ahaṃ pana kassapabuddhakāle parassa dāsī ahosiṃ , tassā me sāmiko ativiya caṇḍo pharuso , gahitaggahiteneva kaṭṭhena vā kaliṅgarena vā sīsaṃ bhindati .
Sāhaṃ uppanne kope ‘ esa tava sāmiko lakkhaṇāhataṃ vā kātuṃ nāsādīni vā chindituṃ issaro , mā kujjhī ’ ti attānameva paribhāsetvā kopaṃ nāma na akāsiṃ , tena me ayaṃ sampatti laddhā ’’ ti .
Aparā āha –
‘‘ ahaṃ , bhante , ucchukhettaṃ rakkhamānā ekassa bhikkhuno ucchuyaṭṭhiṃ adāsiṃ ’’.
Aparā ekaṃ timbarusakaṃ adāsiṃ .
Aparā ekaṃ eḷālukaṃ adāsiṃ .
Aparā ekaṃ phārusakaṃP3.316 adāsiṃ .
Aparā ekaṃ mūlamuṭṭhiṃ .
Aparā ‘‘ nimbamuṭṭhin ’’ tiādinā nayena attanā attanā kataṃ parittadānaṃ ārocetvā ‘‘ iminā iminā kāraṇena amhehi ayaṃ sampatti laddhā ’’ ti āhaṃsu .
Thero tāhi katakammaṃ sutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā pucchi –
‘‘ sakkā nu kho , bhante , saccakathanamattena , kopanibbāpanamattena , atiparittakena timbarusakādidānamattena dibbasampattiṃ laddhun ’’ ti .
‘‘ Kasmā maṃ , moggallāna , pucchasi , nanu te devatāhi ayaṃ attho kathito ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , labbhati maññe ettakena dibbasampattī ’’ ti .
Atha naṃ satthā ‘‘ moggallāna , saccamattaṃ kathetvāpi kopamattaṃ jahitvāpi parittakaṃ dānaṃ datvāpi devalokaṃ gacchatiyevā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
224.
‘‘ SaccaṃV2.184M2.204 bhaṇe na kujjheyya , dajjā appampi yācito ;
Etehi tīhi ṭhānehi , gacche devāna santike ’’ ti .
Tattha saccaṃ bhaṇeti saccaṃ dīpeyya vohareyya , sacce patiṭṭhaheyyāti attho .
Na kujjheyyāti parassa na kujjheyyaP3.317 .
Yācitoti yācakā nāma sīlavanto pabbajitā .
Te hi kiñcāpi ‘‘ dethā ’’ ti ayācitvāva gharadvāre tiṭṭhanti , atthato pana yācantiyeva nāma .
Evaṃ sīlavantehi yācito appasmiṃ deyyadhamme vijjamāne appamattakampi dadeyya .
Etehi tīhīti etesu tīsu ekenāpi kāraṇena devalokaṃ gaccheyyāti attho .
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti .
Mahāmoggallānattherapañhavatthu catutthaṃ .