4. Dhammārāmattheravatthu
Dhammārāmoti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto dhammārāmattheraṃ ārabbha kathesi .
Satthārā kira ‘‘ ito me catumāsaccayena parinibbānaṃ bhavissatī ’’ ti ārocite anekasahassā bhikkhū satthāraṃ parivāretvā vicariṃsu .
Tattha puthujjanā
M2.365 bhikkhū assūni sandhāretuṃ nāsakkhiṃsu , khīṇāsavānaṃ dhammasaṃvego uppajji .Sabbepi ‘‘ kiṃ nu kho karissāmā ’’ ti vaggabandhanena
P4.94 vicaranti .Eko pana dhammārāmo nāma bhikkhu bhikkhūnaṃ santikaṃ na upasaṅkamati .
Bhikkhūhi ‘‘ kiṃ , āvuso ’’ ti vuccamāno paṭivacanampi adatvā ‘‘ satthā
V2.336 kira catumāsaccayena parinibbāyissati , ahañcamhi avītarāgo , satthari dharamāneyeva vāyamitvā arahattaṃ pāpuṇissāmī ’’ ti ekakova viharanto satthārā desitaṃ dhammaṃ āvajjeti cinteti anussarati .Bhikkhū tathāgatassa ārocesuṃ –
‘‘ bhante , dhammārāmassa tumhesu sinehamattampi natthi ,‘ satthā kira parinibbāyissati , kiṃ nu kho karissāmā ’ ti amhehi saddhiṃ sammantanamattampi na karotī ’’ ti .
Satthā taṃ pakkosāpetvā ‘‘ saccaṃ kira tvaṃ evaṃ karosī ’’ ti pucchi .
‘‘ Saccaṃ , bhante ’’ ti .
‘‘ Kiṃ kāraṇā ’’ ti ?
Tumhe kira catumāsaccayena parinibbāyissatha , ahañcamhi avītarāgo , tumhesu dharantesuyeva vāyamitvā arahattaṃ pāpuṇissāmīti tumhehi desitaṃ dhammaṃ āvajjāmi cintemi anussarāmīti .
Satthā ‘‘ sādhu sādhū ’’ ti tassa sādhukāraṃ datvā ,‘‘ bhikkhave , aññenāpi mayi sinehavantena bhikkhunā nāma dhammārāmasadiseneva bhavitabbaṃ .
Na hi mayhaṃ mālāgandhādīhi pūjaṃ karontā mama pūjaṃ karonti nāma , dhammānudhammaṃ paṭipajjantāyeva pana maṃ pūjenti nāmā ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
364.
‘‘ Dhammārāmo dhammarato , dhammaṃ anuvicintayaṃ ;
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu , saddhammā na parihāyatī ’’ ti .
Tattha
P4.95 nivāsanaṭṭhena samathavipassanādhammo ārāmo assāti dhammārāmo .Tasmiṃyeva dhamme ratoti dhammarato .
Tasseva dhammassa punappunaṃ vicintanatāya dhammaṃ anuvicintayaṃ , taṃ dhammaṃ āvajjento manasikarontoti attho .
Anussaran ti tameva dhammaṃ anussaranto .
Saddhammāti evarūpo bhikkhu sattatiṃsabhedā bodhipakkhiyadhammā navavidhalokuttaradhammā ca na parihāyatīti attho .
Desanāvasāne so bhikkhu arahatte patiṭṭhahi , sampattānampi sātthikā dhammadesanā ahosīti .
Dhammārāmattheravatthu catutthaṃ .